การจำแนกทางสัณฐานวิทยาและอณูชีววิทยาของเชื้อสาเหตุโรคราสีชมพูในลางสาด และลองกอง ในภาคเหนือของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การจำแนกทางสัณฐานวิทยาและอณูชีววิทยาของเชื้อสาเหตุโรคราสีชมพูในลางสาดและลองกองในภาคเหนือของประเทศไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการระบาด และอาการของโรค จำแนกและบ่งชนิดเชื้อสาเหตุโรคโดยใช้ลักษณะทางสัณฐานวิทยา และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมเพื่อยืนยันการจำแนกเชื้อราสีชมพู โรคราสีชมพูมีการระบาดในสวนลางสาดและลองกองในเขตจังหวัดอุตรดิตถ์ในทุกพื้นที่ปลูกในช่วงเดือนมกราคม - มิถุนายน 2564 มีค่าการเกิดโรคอยู่ระหว่าง 2 – 8 เปอร์เซ็นต์ เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่บนชิ้นส่วนพืชที่พบเส้นใยเชื้อรา ประมาณ 20 – 40 เปอร์เซ็นต์ และเปอร์เซ็นต์ความรุนแรงของโรคประมาณ 8 – 16 เปอร์เซ็นต์ ถือได้ว่ามีการระบาดเล็กน้อย ไม่รุนแรง ลักษณะอาการคือ มีเส้นใยสีขาวเจริญปกคลุมกระจายทั่วบนกิ่ง เชื้อราเข้าทําลายบริเวณกิ่งและลําต้น โดยเชื้อราจะเริ่มจับที่กิ่งและลําต้นเป็นจุดสีขาวเล็กๆ แล้วเจริญเป็นเส้นใยปกคลุม ทําให้เปลือกที่หุ้มลําต้นเปื่อยยุ่ยเป็นสีน้ำตาลอ่อน มีการรวมตัวของเส้นใยคล้ายการสร้าง rhizomorph กระจายทั่วทั้งกิ่ง ลำต้น และผล ใบเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ใบแห้งและร่วง กิ่งหรือลําต้นแห้งตาย เมื่อเข้าทำลายผลทำให้ผิวเปลือกของผล และเนื้อเปลือกเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล ผลแห้งฝ่อ เมล็ดลีบ ไม่สมบูรณ์ ลักษณะของเชื้อราสาเหตุโรค พบว่า มีการสร้าง rhizomorph เส้นใยมีผนังกั้น มีการสร้าง Clamp connections แต่ไม่พบการสร้างโครงสร้างสืบพันธุ์ ในการศึกษาลำดับเบสของเชื้อราทั้ง 2 ไอโซเลทนั้น พบว่าไม่ตรงกับเชื้อรา Erythricium salmonicolor จากงานวิจัยนี้สรุปได้ว่า โรคที่เกิดกับลองกองนั้น คือโรคราขาว เชื้อสาเหตุคือเชื้อราในกลุ่ม Basidiomycetes ควรมีการวิจัยเพื่อการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ และการบ่งชนิดของเชื้อราสาเหตุโรคต่อไป

คำสำคัญ