การพัฒนาศักยภาพชุมชนบนฐานการทำงานตามโครงการ 1 คณะ 1 โมเดล ของมหาวิทยาลัยพะเยาสู่การเป็นชุมชนนวัตกรรม

บทคัดย่อ

โครงการ การพัฒนาศักยภาพชุมชนบนฐานการทำงานตามโครงการ 1 คณะ 1 โมเดล ของมหาวิทยาลัยพะเยา ดำเนินโครงการบนกรอบแนวคิด บทบาทการเป็นมหาวิทยาลัยเพื่อพัฒนาพื้นที่ ตามนโยบายการพลิกโฉมมหาวิทยาลัย (Reinventing University) โดยการดำเนินเพื่อเชื่อมโยงองค์ความรู้สู่การใช้ประโยชน์จริงในชุมชนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามแนวคิดเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ผนวกกับการทำงานเชิงพื้นที่อย่างต่อเนื่องของมหาวิทยาลัยพะเยา ตามปณิธาน ปัญญาเพื่อความเข้มแข็งของชุมชน โครงการนี้มีจำนวน 10 โครงการย่อย มีการดำเนินงานในพื้นที่จำนวน 10 ตำบลของจังหวัดพะเยา ประกอบด้วย ตำบลสันป่าม่วง อำเภอเมือง ตำบลหนองหล่มและตำบลดอกคำใต้ อำเภอดอกคำใต้ ตำบลเชียงบาน ตำบลหย่วนและตำบลเวียง อำเภอเชียงคำ ตำบลลอและตำบลจุน อำเภอจุน ตำบลเจริญราษฏร์ อำเภอแม่ใจ และตำบลสระ อำเภอเชียงม่วน ซึ่งโครงการมีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถของชุมชนในการเรียนรู้และปรับใช้นวัตกรรม สามารถนำความรู้ไปใช้ในการเปลี่ยนแปลงและจัดการปัญหาในชุมชนได้อย่างยั่งยืนในพื้นที่ 10 ชุมชน ของจังหวัดพะเยา และพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสู่การเป็นชุมชนนวัตกรรมด้วยกลไก (1) สร้าง Learning and innovation platform (2) สร้างนักวิจัยชาวบ้าน/นวัตกรชาวบ้าน (3) ถ่ายทอดความรู้และนวัตกรรมที่สอดคล้องกับบริบทของกลุ่มเป้าหมาย (4) สร้างนวัตกรรมเข้าสู่การทำแผนพัฒนาตำบล/ ท้องถิ่นสามารถเชื่อมต่อกับแผนพัฒนาจังหวัดโครงการวิจัยนี้มีแนวทางในการบริหารจัดการโดยมีผู้บริหารระดับรองอธิการบดี เป็นผู้กำกับดูแล และส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงานตั้งแต่ระยะต้นน้ำ โดยการกำหนดกรอบแนวคิด นโยบาย กลยุทธ์ในการบริหารจัดการ กำหนดโครงสร้างการบริหารแผนงาน พัฒนาประเด็นโจทย์วิจัยโดยกระบวนการมีส่วนร่วม ระยะกลางน้ำ โดยสนับสนุนส่งเสริมการบริหารจัดการ การจัดทำสัญญา ด้านการเงิน การคลัง การพัสดุ และการจัดกิจกรรมเพื่อสนับสนุนการดำเนินงาน การติดตาม/ ประเมินผลความก้าวหน้าของโครงการด้วยคณะกรรมการ Model Appreciative Inquiry (MAI) สนับสนุนส่งเสริมการดำเนินงานในระยะปลายน้ำ โดยจัดให้มีกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการถอดบทเรียน (Knowledge Management; KM) เพื่อให้ได้มาซึ่ง Learning and Innovation Platform (LIP) ของแต่ละพื้นที่ และการให้รางวัลและการจัดนิทรรศการและเผยแพร่ผลการดำเนินงาน ทำให้การดำเนินงานในพื้นที่ 10 ชุมชน โดย 10 โครงการย่อย บรรลุวัตถุประสงค์ และเป็นไปตามตัวชี้วัดที่กำหนดไว้ ดังนี้ 1) เกิด 10 ชุมชนนวัตกรรม 2) เกิด 25 นวัตกรรม/ เทคโนโลยี 3) เกิดนวัตกรชุมชน/ นักวิจัยชาวบ้าน จำนวน 266 คน 4) ทำให้เศรษฐกิจชุมชนเติบโตขึ้นจากฐานการทำงานเดิม โดยมีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของชุมชน เพิ่มขึ้นร้อยละ 25.34 และอัตราการลดลงของมูลค่าการเสียโอกาสทางเศรษฐกิจของชุมชน ลดลงร้อยละ 47.49 และ 5) เกิดกระบวนการการเรียนรู้ Learning and Innovation Platform จำนวน 10 กระบวนการ นอกจากนี้ยังได้มีกระบวนการจัดทำแผนเพื่อพัฒนาพื้นที่บนโจทย์การทำงานของโครงการเพื่อเสนอแผนเข้าสู่การพิจารณาของแผนยุทธศาสตร์กลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบนในระยะต่อไป ผลจากการดำเนินงานของโครงการนี้ ยังสามารถต่อยอดสู่การสร้างชุมชนนวัตกรรมในพื้นที่อื่น ๆ ของจังหวัดพะเยา และเพื่อเป้าหมายพัฒนาจังหวัดพะเยา เป็นจังหวัดแห่งชุมชนนวัตกรรมต่อไป

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ