การพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่สู่การเป็นนักนวัตกรชุมชนเพื่อแก้ปัญหาและสร้างมูลค่าเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรและขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ชุดโครงการวิจัยเรื่อง การพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่สู่การเป็นนักนวัตกรชุมชนเพื่อแก้ปัญหาและสร้างมูลค่าเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรและขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน มีจุดมุ่งหมายในการ สร้างกลไก การแก้ปัญหาทางการเกษตรของเกษตรกรรายย่อย ด้วยการพัฒนาทักษะคนรุ่นใหม่ในชุมชน (เกษตรกรรุ่นใหม่) ให้มีศักยภาพและทักษะในการขับเคลื่อนการแก้ปัญหาทางการเกษตรของชุมชน และเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงในชุมชนในด้านพัฒนากระบวนการคิด การจัดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การพัฒนาธุรกิจของชุมชน ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม และมีการใช้องค์ความรู้/เทคโนโลยีที่เหมาะสม มาประยุกต์ใช้ตามบริบทของแต่ละชุมชน ในชุดโครงการวิจัยนี้ประกอบด้วย 3 โครงการวิจัยย่อย ที่มีโจทย์ปัญหาทางการเกษตรแตกต่างกัน แต่มีจุดมุ่งหมายร่วมกัน 3 ประเด็นคือ 1.) การพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ในชุมชนให้เป็นนวัตกรชุมชน 2.) การแก้ปัญหาทางการเกษตรของชุมชน และ 3.) การพัฒนาพื้นที่เรียนรู้นวัตกรรมชุมชน การดำเนินงานวิจัยทำในพื้นที่ 6 อำเภอ ในจังหวัดน่าน รวมทั้งสิ้น 11 ตำบล ได้แก่ ตำบลบ่อแก้ว ตำบลศรีษะเกษ ตำบลสันทะ ตำบลบัวใหญ่ ตำบลส้าน ตำบลอ่ายนาไลย ตำบลน้ำปั้ว ตำบลน้ำเกี๋ยน ตำบลเมืองจัง ตำบลแม่จริม และตำบลยอด มีเกษตรกรรุ่นใหม่เข้ารับการพัฒนาเป็นนวัตกรชุมชน จำนวน 59 คน และผ่านการพัฒนาศักยภาพตลอดระยะเวลาของโครงการจำนวน 42 คน ผลการประเมินศักยภาพของนวัตกร มี 4 ระดับ คือ 1=ดีมาก 2=ดี 3=พอใช้ 4=ต้องปรับปรุง ผลการจัดระดับนวัตกรชุมชน ได้ระดับดีมาก จำนวน 10 คน ระดับดี จำนวน 11 คน ระดับพอใช้ จำนวน 10 คน และระดับต้องปรับปรุง จำนวน 11 คน นวัตกรชุมชนที่ได้รับการพัฒนาได้ทำหน้าที่ในการขับเคลื่อนการแก้ปัญหาทางการเกษตรของชุมชน ร่วมกับคณะนักวิจัยและหน่วยงานภาคีเครือข่ายในพื้นที่ พบว่า ผลผลิตทางการเกษตร ได้ถูกนำมาแก้ปัญหาด้วยการพัฒนากระบวนการผลิต โดยใช้องค์ความรู้และเทคโนโลยีที่เหมาะสมเพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพดี ได้แก่ ผักอินทรีย์ และลิ้นจี่ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและโอกาสทางการตลาดใหม่ ผลผลิตทางการเกษตรที่ได้นำมาแก้ปัญหาลดการสูญเสียและสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์อาหาร จำนวน 4 ชนิด ได้แก่ ลิ้นจี่ กระชายขาว มะแข่น และน้ำผึ้ง ได้ผลิตภัณฑ์รวม 10 ชนิด มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ปัจจัยการผลิตทางการเกษตร เพื่อลดต้นทุนการผลิตผักอินทรีย์ จำนวน 4 ชนิด นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาเครื่องมือ/อุปกรณ์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการะบวนการผลิต อีก 2 ชนิด คือ แผ่นเพาะกล้าแบบแม่นยำ และ เครื่องสลัดน้ำผึ้งควบคุมความเร็วด้วยระบบอินเวอร์เตอร์ สรุปผลการวิจัยครั้งนี้ สามารถสร้าง นวัตกรชุมชน ให้เป็นทรัพยากรบุคคลและเป็นกำลังสำคัญในการสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับชุมชน ด้วยกระบวนการแบบมีส่วนร่วม สามารถแก้ปัญหาทางการเกษตรและเกิดมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน นวัตกรชุมชนสามารถนำเอาความรู้และทักษะที่ได้รับการพัฒนาจากกระบวนการวิจัยนี้ไปประยุกต์ใช้ในการจัดการปัญหาแบบพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน หากได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาคีเครือข่ายในพื้นที่อย่างเหมาะสม