การพัฒนาโครงข่ายการให้บริการรถโดยสารอัจฉริยะในพื้นที่ชุมชนมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ศูนย์รังสิต)

บทคัดย่อ

ด้วยการพัฒนาของพื้นที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันได้สร้างให้พื้นที่โดยรอบได้รับผลกระทบกระทบจากการพัฒนาทั้งผลกระทบในด้านดีและไม่ดี อาทิ การขยายตัวของชุมชนในพื้นที่โดยรอบ การพัฒนาของโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่โดยรอบทั้งทางด่วนและถนนเพื่อให้เกิดการเชื่อมต่อของการเดินทางมายังพื้นที่มหาวิทยาลัย รวมถึงการขยายเส้นทางรถไฟฟ้าสายสีแดงเข้มสายบางซื่อ – สถานีธรรมศาสตร์ ตลอดจนการขยายตัวของอสังหาริมทรัพย์จำนวนมากของหอพักนักศึกษา และคอนโดสำหรับการอยู่อาศัย จึงทำให้เกิดการเติบโตของพื้นที่โดยรอบอย่างรวดเร็วโดยขาดการวางแผนและวางผังที่ครอบคลุมต่อคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชน จึงเกิดปัญหาจราจรติดขัดที่มีการพิจารณาจากอัตราส่วนของปริมาณการเดินทางต่อความจุถนน (Vehicle Ratio, VCR) ในช่วงเวลาเร่งด่วนเช้าที่มีค่ามากกว่า 1.00 ปัญหาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทั้งในแง่ความรุนแรงและปริมาณในอัตราร้อยละ 30 ปัญหาความปลอดภัยทางถนน ที่มีอัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนต่อประชากร 100,000 คน ในจังหวัดปทุมธานีเท่ากับ 9.628 เป็นอันดับที่ 1 ของพื้นที่ปริมณฑล (หน่วยเฝ้าระวังและสะท้อนสถานการณ์ความปลอดภัยทางถนน, 2560) และปัญหาด้านสภาพแวดล้อม โดยจังหวัดปทุมธานี มีปริมาณขยะมูลฝอยประมาณ 1,676-1,700 ตัน/ วันวิธีการกำจัดส่วนใหญ่จะใช้วิธีฝังกลบ (ข้อมูลปริมาณการกำจัดขยะมูลฝอยในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี, 2560) นอกจากนี้ยังมีปัญหามลพิศทางอากาศที่มีค่าเฉลี่ย PM. 2.5 ในปี พ.ศ. 2562 มากกว่า 160 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ซึ่งอยู่ในระดับที่มีผลกระทบต่อสุขภาพ รวมถึงปัญหาการเผาขยะและเผาทุ่งนาเพื่อเตรียมการทางเกษตรกรรมยิ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนเป็นอย่างมาก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต จึงจำเป็นต้องรับมือกับการแก้ไขปัญหาดังกล่าวและเตรียมความพร้อมโอกาสในการพัฒนาในอนาคต โดยเฉพาะการเชื่อมต่อรถไฟฟ้าสายสีแดงจากสถานีบางซื่อ – สถานีธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ซึ่งปัจจุบันมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มีรถ NGV ในการให้บริการนักศึกษาและบุคลากรเพื่อเดินทางภายในหมาวิทยาลัยและเชื่อมต่อระบบขนส่งสาธารณะภายนอก ซึ่งยังขาดความเชื่อมโยงกับหอพักนักศึกษาบริเวณรอบถนนเชียงราก-คลองหลวง ซึ่งเป็นบริเวณที่หอพักนอกของนักศึกษาจำนวนมาก รวมถึงจากการทบทวนการศึกษาที่ผ่านมา พบว่า การพัฒนาพื้นที่บริเวณมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิตมีศักยภาพในการเป็นพื้นที่รองรับการเดินทางของผู้คนที่อาศัยอยู่ในจังหวัดปทุมธานีและเป็นศูนย์กลางของการพัฒนาในระดับภูมิภาค ตลอดจนต้องการขับเคลื่อนด้านนวัตกรรมของเมือง จึงจำเป็นต้องมีระบบเชื่อมต่อรูปแบบการเดินทางที่สะดวก ปลอดภัย และมีการกำหนดเส้นทางที่ชัดเจน (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์,2556) ดังนั้น เพื่อรองรับรูปแบบการเชื่อมต่อการเดินทาง (Feeder) จากสถานีไปยังพื้นที่มหาวิทยาลัยและพื้นที่โดยรอบ โดยเฉพาะแหล่งจ้างงาน บริเวณพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมนวนคร แหล่งค้าขายสำคัญของเมือง บริเวณตลาดไท และตลาดไอยรา แหล่งที่อยู่อาศัย บริเวณพื้นที่คลองสาม และคลองหลวง ด้วยระบบการให้บริการรถโดยสารอัจฉริยะ (Smart Bus) ซึ่งพื้นที่โดยรอบได้ให้ความร่วมมืออย่างดี จากทั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ได้รับความร่วมมืออย่างดีจากจังหวัดสำนักงานจังหวัดปทุมธานี เทศบาลเมืองท่าโขลง เทศบาลตำบลสามโคก เทศบาลเมืองคลองหลวง เทศบาลนครรังสิต ตลอดจนภาคเอกชนจากสมาพันธ์เอสเอ็มอีไทย จังหวัดปทุมธานี นวนคร และตลาดไท และเจ้าของพื้นที่เองอย่างมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ทางผู้บริหารยินดีอย่างมากในการบูรณาการแผนเมืองอัจฉริยะเพื่อส่งเสริมการพัฒนาสู่เมืองมหาวิทยาลัยอย่างยั่งยืน อนึ่ง จากผลของการศึกษา มีผลลัพธ์ของการดำเนินงาน ดังนี้ (1) แผนแม่บทเส้นทางเดินรถ (2) แอปพลิเคชัน (Application) สำหรับวางแผนการเดินทาง และ (3) ฐานข้อมูลเพื่อใช้ในการจัดการจราจร (Traffic Management) ของพื้นที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และรัศมีโดยรอบ 5 กม.

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ