การศึกษาบทบาทงานจิตรกรรมภาพคนชนชาติต่าง ๆ ของวัดในฝั่งธนบุรี กรุงเทพมหานคร : ภาพสะท้อนโลกทัศน์สมัยรัชกาลที่ ๓

บทคัดย่อ

ชื่อโครงการวิจัย การศึกษาบทบาทงานจิตรกรรมภาพคนชนชาติต่าง ๆ ของวัดในฝั่งธนบุรี กรุงเทพมหานคร : ภาพสะท้อนโลกทัศน์สมัยรัชกาลที่ ๓ ชื่อผู้วิจัย ภาณุพงศ์ ชงเชื้อ ทุนอุดหนุนการวิจัย สนับสนุนงบประมาณการวิจัย หมวดเงินอุดหนุน ประจำปีงบประมาณ ๒๕๕๔ บทคัดย่อ ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๓ ประเทศไทย (สยามขณะนั้น) มีความรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจสืบเนื่องจากการติดต่อค้าขายกับต่างประเทศ สังคมไทยสมัยนั้นจึงมีความหลากหลายทางวัฒนธรรม สะท้อนให้เห็นได้จากภาพจิตรกรรมชนชาติต่างๆ ที่แสดงออกมาหลายมุมมอง ทั้งด้านความสัมพันธ์ที่ดีและทางตรงกันข้าม แม้ว่าภาพชาวต่างชาติจะปรากฏในงานจิตรกรรมไทยตั้งแต่สมัยอยุธยาแล้ว แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าในสมัยรัชกาลที่ ๓ ภาพประกอบโคลงบรรยายลักษณะชาวต่างชาติก็ปรากฏอย่างค่อนข้างครบถ้วน ดังที่ศูนย์กลางทางศิลปวัฒนธรรมสำคัญในสมัยนั้นคือ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (วัดโพธิ์) ส่งผ่านความรู้ทางชาติพันธ์ต่างๆ ไปยังภาพจิตรกรรมของวัดต่างๆ ในย่านฝั่งธนบุรี การศึกษาภาพชาวต่างชาติในจิตรกรรมฝั่งธนบุรี สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตของคนย่านฝั่งธนบุรี ว่าใกล้ชิดชาวต่างชาติต่างภาษา การอยู่ร่วมกันเป็นชุมชน เช่น ย่านวัดกัลยาณมิตร ที่สะท้อนถึงความเป็นชุมชนนานาชาติ การเขียนภาพชาวต่างชาติด้วยเครื่องแต่งกายชัดเจนถูกต้องของวัดในย่านบางกอกน้อยคือ วัดสุวรรณาราม แสดงให้เห็นว่าเป็นช่างหลวงที่คุ้นเคยกับการเห็นชาวต่างชาติเหล่านั้น ในขณะที่วัดที่ห่างไกลออกไป เช่นแถวย่านบางขุนเทียน ภาพชาวต่างชาติที่ช่างเขียนได้เขียนเครื่องแต่งกายค่อนข้างสับสน ไม่สัมพันธ์กับโคลงต่างภาษาและภาพชาวต่างชาติที่ปรากฏที่วัดอื่นๆ ในสมัยนั้น ซึ่งอาจสะท้อนถึงสังคมที่ไกลออกไปจากกลุ่มงานช่างในเมืองหลวงได้เป็นอย่างดี.

คำสำคัญ