ผลของเนื้อดินและเวลาหลังการไถกลบต่ออัตราการปลดปล่อยธาตุอาหารของปุ๋ยพืชสด

บทคัดย่อ

การศึกษาผลของเนื้อดินและเวลาหลังการไถกลบต่ออัตราการปลดปล่อยธาตุอาหารของปุยพืชสด ดำเนินการในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของเนื้อดินและฤดูกาลต่ออัตราการ ปลดปล่อยธาตุอาหารของปุยพืชสด หาช่วงเวลาที่ปุยพืชสดแต่ละชนิดเริ่มมีอัตราการปลดปล่อยธาตุอาหารสูงสุด โดยมีปัจจัยที่ศึกษาได้แก่ เนื้อดิน 3 ชนิดดิน ประกอบด้วยดินเหนียว (กลุ่มชุดดินที่ 29) ดินร่วน (กลุ่มชุดดินที่ 56) และดินทราย (กลุ่มชุดดินที่ 38) ฤดูกาล 2 ฤดู คือ ฤดูร้อนและฤดูหนาว วางแผนการทตลองแบบ factorial in RCDB โดยวิเคราะห์ปริมาณธาตุอาหารได้แก่ แอมโมเนียม ไนเตรท ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ และโพแทสเขียมที่ แลกเปลี่ยนได้ ที่ปลดปล่อยอยู่ในดินหลังไถกลบพืชปุ๊ยสด 2 ชนิด (ปอเทืองและถั่วพร้า) จำนวน 10 ช่วงเวลา คือ 0 5 10 15 20 25 30 35 40 และ 45 วัน ผลการศึกษาสรุปได้ว่า ทั้งฤดูกาล เนื้อดินและเวลาหลังไถกลบมีผลต่อการปลดปล่อยธาตุอาหารของพืช ปุยสดทั้ง 2 ชนิดคล้ายคลึง คือ การปลดปล่อยแอมโมเนียมของพืชทั้ง 2 ชนิด จากทั้ง 2 ฤดู ดิ้นร่วนสามารถ ปลดปล่อยแอมโมเนียมได้สูงสุด รองลงมาคือดินเหนียว และน้อยที่สุดคือดินทราย โดยบ่งชี้ปริมาณแอมโมเนียม สะสมที่วิเคราะห์ได้ ในขณะที่ฤดูฝนมีปริมาณแอมโมเนียมสะสม ที่ 45 วันหลังไถกลบ สูงกว่าฤดูร้อนในทุกเนื้อดิน การปลดปลดไนเตรทในทั้ง 2 ฤดู ดินเหนียวสามารถปลดปล่อยไนเตรทได้สูงสุด รองลงมาคือดินร่วน และน้อยที่สุด คือดินทราย ในขณะที่ฤดูร้อนมีปริมาณนเตรทสะสมตลอดระเวลาหลังไถกลบ (O - 45 วัน) สูงกว่าฤดูฝนในทุกเนื้อ ดิน ส่วนของการปลดปล่อยฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์และโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ ในทั้ง 2 ฤดู มีแนวโน้มว่า ในดินเหนียวสามารถปลดปล่อยฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์และโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้สูงสุด รองลงคือดิน ร่วน และน้อยที่สุดคือดินทราย แต่พบความแตกต่างระหว่างการปลดปล่อยฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์และ โพแทสเขียมที่แลกเปลี่ยนได้ คือฤดูร้อนมีปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์สะสม ที่ 45 วัน สูงกว่าฤดูฝนในทุก เนื้อดิน ตรงกันข้ามกับโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ที่ฤดูฝนมีปริมาณสะสม ที่ 45 วัน สูงกว่าฤดูฝน นอกจากนั้น ระยะเวลาหลังไถกลบมีผลต่อการปลดปล่อยธาตุอาหารทุกชนิดคือ ปริมาณสะสมธาตุอาหารสูงขึ้นเมื่อเวลาหลังไถ กลบนานขึ้น ยกเว้นแอมโมเนียมในฤดูร้อนที่พบว่าลดลงในช่วงท้าย ซึ่งอาจปีนผลจากการสูญเสียไปในรูปแก๊สและ การเกิดกระบวนการไนตริฟิเคชั่น ส่วนช่วงเวลาที่พืชปุยสด เริ่มมีการปลดปล่อยธาตุอาหารเฉลี่ยทั้งไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียมในอัตราสูง ในทั้ง 3 ชนิดดิน สำหรับปอเทืองและถั่วพร้า คือวันที่ 25 และ 35 วันหลัง ไถกลบ ตามลำดับ

คำสำคัญ