การคัดเลือแบบภายในครอบครัวเพื่อเพิ่มการเจริญเติบโตของปลานิลจิตรลดา

บทคัดย่อ

การคัดพันธุ์ปลานิลจิตรลดาเพื่อเพิ่มอัตราการเจริญเติบโต ได้ดำเนินการระหว่างเดือน ตุลาคม 2550 ถึงเดือน กันยายน 2554 ณ ศูนย์วิจัยและทดสอบพันธุ์สัตว์น้ำบุรีรัมย์ ด้วยวิธีการคัดเลือกแบบดูลักษณะภายในครอบครัว (within-family selection) โดยใช้พันธุ์ปลาจากโครงการแจกปลานิลจิตรลดาเพื่อเลี้ยงเป็นพ่อแม่พันธุ์ให้กลุ่มเกษตรกรที่มีศักยภาพในการผลิต เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในโอกาสงานฉลองศิริราชสมบัติครบ 60 ปี มาเป็นประชากรรุ่นพ่อแม่ ทำการเพาะพันธุ์แยกเป็น 2 สาย ได้แก่ สายที่คัดเลือกปลานิลจิตรลดาขนาดโตที่สุดของประชากรมาเป็นพ่อแม่พันธุ์ เรียกว่า “สายคัดพันธุ์” และสายที่สุ่มปลาทุกขนาดของประชากรมาเป็นพ่อแม่พันธุ์ เรียกว่า “สายควบคุม” จำนวนครอบครัวที่ใช้ในการทดลองมีทั้งหมด 18 ครอบครัว และทำการเพาะพันธุ์แบบสลับครอบครัวเพื่อหลีกเลี่ยงการผสมเลือดชิดเมื่อผ่านการคัดเลือกได้ 2 รุ่น พบว่าในประชากรพื้นฐานก่อนการคัดเลือกอัตราพันธุกรรมด้านความยาวและน้ำหนักมีค่า 0.128 ? 0.034 และ 0.059 ? 0.028 ตามลำดับ ส่วนอัตราพันธุกรรมที่คำนวณได้จากค่าตอบสนองของการคัดเลือกด้านความยาวและน้ำหนักในรุ่นที่ 2 มีค่า 0.426 และ 0.279 ตามลำดับ โดยประชากรที่ผ่านการคัดเลือกแล้วมีความยาวและน้ำหนักมากกว่าประชากรสายควบคุม 11.82 และ 28.23 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ สรุปได้ว่าการคัดพันธุ์ด้วยวิธีการคัดเลือกโดยดูลักษณะภายในครอบครัวสามารถใช้คัดเลือกเพื่อเพิ่มอัตราการเจริญเติบโตของปลานิลจิตรลดาได้ เนื่องจากมีการเจริญเติบโตที่เพิ่มขึ้นในทุกรุ่น คำสำคัญ : ปลานิลจิตรลดา การคัดเลือกแบบภายในครอบครัว อัตราพันธุกรรม เพิ่มการเจริญเติบโต

คำสำคัญ