การมีส่วนร่วมของประชาชน ในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ : ศึกษากรณี ลุ่มน้ำสาขาคลองปะเหลียน จังหวัดตรัง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค? 3 ประการ คือ 1. เพื่อศึกษาถึงระดับการมีส?วนร?วมของประชาชนในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 2. เพื่อศึกษาถึงปั?จจัยที่ส?งผลให?ประชาชนเข้ามามีส?วนร?วมในกระบวนการบริหาร จัดการทรัพยากรน้ำ 3. เพื่อเป?นข?อเสนอแนะแนวทางในการปรับปรุงแก?ไข การดําเนินการส?งเสริมการ มีส?วนร?วมของประชาชนในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำให?มี ประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น กลุ?มตัวอย?างที่ใช?ในการวิจัยครั้งนี้ ประกอบด?วย 2 กลุ?ม คือ ประชาชนที่มีตําแหน?ง ต?างๆ ในชุมชนและมีถิ่นอาศัยอยู? ในบริเวณพื้นที่ลุ?มน้ำในพื้นที่ต?นน้ำ กลางน้ำ และท?ายน้ำ จํานวน103 คน รวบรวมข?อมูลโดยใช?แบบสัมภาษณ?แบบGroup Interview และFocus Group และกลุ?มประชาชนทั่วไปที่มีถิ่นอาศัยในบริเวณลุ?มน้ำทั้งต?นน้ำ กลางน้ำ และท?ายน้ำ จํานวน 398 คน การรวบรวมข?อมูลใช?แบบสัมภาษณ?ประกอบด?วย 3 ส?วน คือ ส?วนที่ 1 แบบสัมภาษณ?เกี่ยวกับข?อมูลทั่วไปของประชาชน ทั้งผู?ที่มีตําแหน?งในชุมชนและประชาชนทั่วไป ส?วนที่ 2 แบบวัดระดับการมีส?วนร?วมของประชาชนในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ซึ่งครอบคลุมใน 6 ด?านของกระบวนการ ผลการวิจัยพบว?า 1. ระดับการมีส?วนร?วมของประชาชนในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ลุ?มน้ำสาขาคลองปะเหลียน โดยภาพรวมอยู? ในระดับปานกลาง ซึ่งระดับการมีส?วนร?วมในด?านประโยชน?ที่ประชาชนได?รับจากการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอยู?ในระดับมากที่สุด รองลงมาเป็นด?านกําหนดแผนงานเกี่ยวกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ซึ่งอยู? ในระดับปานกลาง แต?ภาพรวมในด?านกําหนดแผนงานเกี่ยวกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ พบว?า เมื่อเกิดเหตุการณ?หรือป?ญหาเกี่ยวกับสถานการณ?น้ำ ในพื้นที่ ประชาชนมีส?วนร?วมรับรู? เท็จจริงและสาเหตุของป?ญหาที่เกิดขึ้นมากที่สุด แต?การมีส?วนร?วมในการตัดสินใจกําหนดแผนงานเพื่อแก?ป?ญหาดังกล?าวมีระดับการมีส?วนร?วมน?อยที่สุด 2. ป?จจัยส?วนบุคคลส?งผลให?ประชาชนเข?ามามีส?วนร?วมในกระบวนการบริหาร จัดการทรัพยากรน้ำในพื้ นที่ลุ?มน้ำสาขาคลองปะเหลียน ในภาพรวมอยู? ในระดับปานกลาง จากการเก็บข?อมูลส?วนบุคคลพบว?า ส?วนใหญ?เป?นเพศชาย(ร?อยละ79.44) มีอายุตั้งแต?41 – 50 ป?(ร?อยละ34.33) มีระดับการศึกษาระดับประถมศึกษา(ร?อยละ39.12) สมาชิกในครอบครัว3 – 4 คน(ร?อยละ47.71) มีรายได?เฉลี่ย 5,001 – 10,000 บาท ต?อเดือน(ร?อยละ51.30) อาชีพหลักของประชาชนส?วนใหญ?ประกอบอาชีพทําสวน(ร?อยละ53.29) ส?วนใหญ?ไม?ได?ดํารงตําแหน?งใดๆ ในชุมชน(ร?อยละ36.33) แต?เป?นสมาชิกของกลุ?มอาชีพต?างๆ ในป?จจุบัน (ร?อยละ46.91) 3. ป?จจัยส?วนบุคคลทั้ง6 ด?านคือ เพศ อายุ ระดับการศึกษา รายได?เฉลี่ยของครัวเรือน ต?อเดือน อาชีพหลัก การดํารงตําแหน?งในชุมชน โดยภาพรวมมีความสัมพันธ?และส?งผลให? ประชาชนเข?ามามีส?วนร?วมในกระบวนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ลุ?มน้ำสาขาคลองปะเหลียนอย?างมีนัยสําคัญทางสถิติ 4. ข?อเสนอแนะในการดําเนินกิจกรรมต?างๆ ด?านทรัพยากรน้ำ ต?องกําหนดทิศ ทางการประชาสัมพันธ?ให?ประชาชนได?รั บทราบทางสื่อต?างๆ อย?างทั่วถึงแพร?หลายและมากครั้งขึ้นเพื่อเป?นการกระตุ?นในเชิงบวกต?อการมีส?วนร?วมของประชาชนให?เข?ามามีส?วนรวมอย?างแท?จริงในทุกขั้นตอนของการดําเนินกิจกรรมการแก?ป?ญหา และการพัฒนาของภาครัฐ

คำสำคัญ