การออกแบบและพัฒนาผังแม่บทเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าซับลังกาอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบและพัฒนาผังแม่บทการใช้ประโยชน์ที่ดินและการวางผังบริเวณของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าซับลังกาให้เป็นแหล่งศึกษาและท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน พบว่า เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าซับลังกาเป็นป่าต้นน้ำที่สำคัญและมีโครงข่ายเส้นทางน้ำกระจายอยู่ทั่วพื้นที่ ทำให้สภาพแวดล้อมมีความอุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง การวางผังแม่บทและผังบริเวณคำนึงถึงบริบทพื้นที่และความสมดุลในป่ากับการใช้ประโยชน์ด้านการศึกษาและท่องเที่ยว โดยการวางผังแม่บทการใช้ประโยชน์ที่ดินแบ่งพื้นที่ออกเป็น 4 กลุ่มได้แก่ (1)เขตธรรมชาติสันโดษเป็นพื้นที่ทางธรรมชาติดั้งเดิมเพื่อการอนุรักษ์ (2)เขตธรรมชาติกึ่งสันโดษไม่ใช้ยานยนต์ เป็นพื้นที่เดินป่าศึกษาธรรมชาติ ได้แก่ เส้นทางห้วยพริก-น้ำตกผาผึ้ง-เขาจันทน์ผา และเส้นทางสายห้วยประดู่-ถ้ำพระนอก (3)เขตธรรมชาติกึ่งสันโดษใช้ยานยนต์สำหรับพักผ่อนและพักค้างแรมที่อยู่ตามหน่วยพิทักษ์ป่าทั้ง 5 แห่ง และ (4)เขตธรรมชาติที่มนุษย์สร้างขึ้นเป็นพื้นที่ส่วนต่อขยายเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวกลุ่มใหญ่ตั้งอยู่ภายในที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าซับลังกา การวางผังบริเวณเป็นการสร้างภูมิลักษณ์ใหม่ให้กับสถานที่ด้วยกลุ่มพรรณไม้ โดยกลุ่มอาคารแทรกตัวอยู่ในระบบภูมิทัศน์แบบสวนป่าที่กลมกลืนกับระบบนิเวศ พื้นที่ส่วนต่อขยายสำหรับรองรับนักท่องเที่ยว การวางผังเน้นจัดวางกลุ่มอาคารและพรรณไม้แบบปิดล้อมเพื่อกำหนดขอบเขตพื้นที่ แบ่งสัดส่วนพื้นที่ใช้สอย กำหนดทิศทางการสัญจร สะดวกในการรักษาความปลอดภัยและสร้างภูมิลักษณ์ใหม่ให้กับสถานที่ด้วยหอส่องสัตว์ สำหรับเส้นทางศึกษาธรรมชาติเน้นการนำพรรณไม้มาใช้วางผังบริเวณกำหนดขอบเขตพื้นที่ใช้สอยและที่ว่างของสถานีสื่อความหมาย ควบคุมการเข้าถึงพื้นที่อันตรายและพื้นที่ที่มีความเปราะบางทางนิเวศ กำหนดมุมมองในการชมทิวทัศน์รวมทั้งสร้างความกลมกลืนกับระบบนิเวศและภูมิทัศน์โดยรอบ

คำสำคัญ