รูปแบบการบริหารจัดการในด้านการผลิตวิสาหกิจชุมชน : กรณีศึกษาบริษัทเครือข่ายผลิตภัณฑ์อาหารจำกัด

บทคัดย่อ

ชื่อโครงการ รูปแบบการบริหารจัดการในด้านการผลิตวิสาหกิจชุมชน : กรณีศึกษาบริษัทเครือข่ายผลิตภัณฑ์อาหารจำกัด คณะผู้วิจัย นางสาวอุมาพร กาญจนคลอด นางสาววราภรณ์ วิเชียรมณี นางเพียงใจ คงพันธ์ หน่วยงานสังกัด คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ หมายเลขโทรศัพท์ 075-377442 ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยประเภท ทุนอุดหนุนโครงการวิจัยจากจากงบประมาณแผ่นดิน ปีงบประมาณ 2552 ระยะเวลาทำการวิจัย 1 ปี ตั้งแต่ วันที่ 1 เดือนตุลาคม พ.ศ. 2551 ถึงวันที่ 30 เดือนกันยายน พ.ศ. 2552 บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเพื่อศึกษารูปแบบการบริหารจัดการในด้านการผลิตของบริษัท เครือข่ายผลิตภัณฑ์อาหาร จำกัด ตลอดจนศึกษา ปัญหา อุปสรรค ข้อจำกัดในการบริหารจัดการและแนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการด้านการผลิต กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียกับบริษัท เครือข่ายผลิตภัณฑ์อาหาร จำกัด เช่น ผู้นำท้องถิ่น ส่วนราชการท้องถิ่น ร้านค้าในชุมชน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอื่นๆ เช่น สำนักงานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ชาวบ้านในบริเวณโรงงานขนมจีน เป็นต้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย การสัมภาษณ์เชิงลึกทั้งเป็นทางการและไม่เป็นทางการร่วมกับการสังเกตกับสมาชิกของกลุ่ม และผู้เกี่ยวข้อง การสังเกตแบบมีส่วนร่วม โดยคณะผู้วิจัยเข้าร่วมในกระบวนการดำเนินงานของกลุ่มในด้านการผลิต และการจัดประชุมกลุ่มย่อย โดยคณะผู้วิจัยจัดประชุมกลุ่มย่อย เพื่อวิเคราะห์ จุดแข็ง จุดอ่อน ปัญหาและอุปสรรคของการดำเนินงานในแต่ละหน้าที่ในงานด้านการผลิต ผลการวิจัยครั้งนี้พบว่า 1. ด้านการบริหารจัดการด้านการผลิต พบว่าบริษัทฯมีกำลังการผลิตประมาณ 8-10 ตัน ต่อวัน มีอาคารโรงงานขนาดพื้นที่ 800 ตารางเมตรและอาคารสำนักงาน 1 หลัง ขนาด 200 ตารางเมตร ตั้งอยู่บนเนื้อที่ 17 ไร่ วัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตมจากข้าวสารลุ่มน้ำปากพนัง ซึ่งเป็นทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นจึงเป็นการสร้างมูลค้าเพิ่มให้กับข้าวและให้การสนับสนุนเกษตรกรชาวไทยและบริษัทฯได้รับมาตรฐานด้านคุณภาพ และความสะอาด และกระทรวงสาธารณสุขได้เข้าควบคุมดูแลเรื่องความสะอาด และมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ร่วมกับ สวทช. เข้ามาพัฒนากระบวนการลดการสูญเสีย เชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมเพื่อพัฒนาแป้งให้มีคุณภาพทั้งระบบมาตรฐาน ให้สอดคล้องกับกฎหมายด้านอาหารเพื่อเป็นการคุ้มครองผู้บิโภค ให้มีความปลอดภัยในอนาคต 2. ด้านบทบาททางสังคม พบว่าบริษัทฯ มีบทบาทคือการส่งเสริมการสร้างรายได้ให้กับชุมชนที่เป็นผู้ถือหุ้นของบริษัท โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มออมทรัพย์บ้านดอนคาเนื่องจากโรงงานมีการจัดตั้งในท้องถิ่นรวมถึงให้ชาวบ้านในชุมชนหรือในท้องถิ่นภาคใต้ทั้งในชนบทและในเมืองมีงานทำเพิ่มขึ้น รวมทั้งและแสวงหาแนวทางในการผลิตสินค้าอื่น ๆ ที่มีทรัพยากรอยู่ในชุมชนซึ่งส่งผลให้บริษัท เครือข่ายผลิตภัณฑ์อาหารเป็นแหล่งศึกษาภูมิปัญญาชาวบ้านเชิงกระบวนการและวิจัยร่วมกับสถานบันการศึกษาและออกเผยแพร่สู่ชุมชนอื่น ๆเพื่อเป็นต้นแบบต่อไป 3. ด้านจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส อุปสรรค พบว่าจุดแข็งของบริษัทฯ ทำการผลิตแป้งขนมจีนจำหน่ายมานานจนปัจจุบันเป็นปีที่ 13 ซึ่งผลิตภัณฑ์แป้งขนมจีนของบริษัท เครือข่ายผลิตภัณฑ์อาหาร จำกัด เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพจึงเป็นที่ยอมรับจากลูกค้าเป็นอย่างดี จุดอ่อนของบริษัทฯไม่มีฝ่ายตรวจสอบคุณภาพ (Quality Control) ที่จะคอยตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบ การผลิตในแต่ละขั้นตอน และการตรวจสอบขั้นสุดท้าย โอกาสของบริษัทฯคือ ขนมจีน เป็นอาหารที่คนใต้นิยมบริโภครองลงมาจากข้าวและสอดคล้องกับพระราชบัญญัติวิสาหกิจชุมชน พ.ศ. 2548 ที่ต้องการสนับสนุนเครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาธุรกิจชุมชน และอุปสรรคของบริษัทฯคือการที่ผลิตภัณฑ์แป้งขนมจีน สามารถผลิตได้ง่าย และหาวัตถุได้ไม่ยาก อาจทำให้เกิดคู่แข่งรายใหม่ที่ผลิตสินค้าทดแทน รวมทั้งต้นทุนผันแปรไม่สามารถควบคุมได้ขึ้นอยู่กับกลไกของตลาด

คำสำคัญ