พัฒนาเทคโนโลยีคัดแยกเศษตะกอนในน้ำประปาภูเขาจากภูมิปัญญา ท้องช้าง สู่นวัตกรรมเฝ้าระวังเตือนภัยด้วย IoT ผ่าน Application เพื่อชุมชนบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน ในภาวะภัยแล้ง

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ งานวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์ค่าเซ็นเซอร์เฝ้าระวังตะกอนในน้ำประปาภูเขา ชุมชนตาดรินทอง จ.ชัยภูมิ 2) พัฒนานวัตกรรม IoT เฝ้าระวังควบคุมสั่งการระบายตะกอนในท้องช้าง จากค่าที่สังเคราะห์ขึ้น และ 3) ขยายผลนวัตกรรมเฝ้าระวังเตือนภัยน้ำประปาภูเขาสู่ชุมชนอื่น การวิจัยในครั้งนี้ ใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา (R&D) โดยแบ่งขั้นตอนดำเนินงานเป็น 3 ระยะตามวัตถุประสงค์ คือ ระยะที่ 1 สังเคราะห์ค่าเซ็นเซอร์เฝ้าระวังตะกอนน้ำประปาภูเขา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ 1) ผู้เชี่ยวชาญสังเคราะห์เซ็นเซอร์ จำนวน 11 คน 2) ผู้ทรงคุณวุฒิรับรองผล จำนวน 5 คน คัดเลือกกลุ่มเป้าหมายโดยวิธีเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้วิจัย ได้แก่ 1) แบบประเมินความเหมาะสม สถิติที่ใช้ ได้แก่ และ S.D. ระยะที่ 2 พัฒนานวัตกรรม IoT เฝ้าระวังควบคุมสั่งการระบายตะกอนในท้องช้างที่พัฒนาขึ้น กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ 1) ผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหาจำนวน 5 คน 2) กลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิคซอฟต์แวร์จำนวน 5 คน คัดเลือกกลุ่มเป้าหมายโดยวิธีเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ 1) นวัตกรรม IoT ระบายตะกอนที่พัฒนาขึ้น 2) แบบประเมินประสิทธิภาพระบบ สถิติที่ใช้ ได้แก่ และ S.D. ระยะที่ 3 ศึกษาผลการใช้งานระบบต้นแบบที่พัฒนาขึ้น กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ เป้าเหมายชุมชนตาดรินทอง โรงเรียนบ้านตาดรินทอง หน่วยป้องกันรักษาป่า (ชย.11) วัดป่ามหาวัน ศูนย์เพาะพันธุ์กล้าไม้หมู่บ้าน คัดเลือกกลุ่มเป้าหมายโดยวิธีเจาะจง (Purposive Sampling) จำนวน 188 คน และพื้นที่ขยายผลที่ชุมชนตาดภูทอง ชุมชนบ้านตาดโตน จังหวัดชัยภูมิ คัดเลือกกลุ่มเป้าหมายโดยวิธีเจาะจง (Purposive Sampling) จำนวน 30 คน รวมทั้งสิ้น 218 คน ขนาดกลุ่มตัวอย่าง ใช้ตารางคำนวณ คำนวณ Krejcie and Morgan (1970) จำนวน 136 คน ตอบแบบสอบถามความพึงพอใจระบบ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ ได้แก่ x และ S.D. ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลสังเคราะห์ค่าเซ็นเซอร์เฝ้าระวังตะกอนในน้ำประปาภูเขา ชุมชนตาดรินทอง จังหวัดชัยภูมิ พบว่า มีองค์ประกอบเซ็นเซอร์ 3 ตัว ได้แก่ 1) เซ็นเซอร์วัดความขุ่นใสของน้ำอยู่ที่ระดับไม่เกิน 25 NTU น้ำจะสีความใสที่ชุมชนสามารถใช้งานน้ำได้ปกติ มีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (x =4.67,S.D.=0.48) 2) เซ็นเซอร์วัดการไหลของน้ำช่วง 200-250 ลิตรต่อชั่วโมง เป็นค่าน้ำไหลที่ชุมชนใช้น้ำปกติ มีความเหมาะสมในระดับมาก ( x=4.47, S.D.= 0.55) และ 3) เซ็นเซอร์วัดแรงดันน้ำช่วง 2.00-3.00 Bar เป็นแรงดันน้ำในท่อประปาที่เป็นสภาวะปกติ มีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด ( x=4.73,S.D.= 0.48) เมื่อรวมผลการประเมินเฉลี่ยทั้ง 3 ด้าน อยู่ในระดับมากที่สุด ( x=4.62,S.D.= 0.50) จึงสรุปได้ว่า สามารถนำองค์ความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ตั้งค่าเซ็นเซอร์ในเทคโนโลยี Internet of Things (IoT) แล้วสร้าง Application เป็นนวัตกรรมเฝ้าระวังแจ้งเตือน ควบคุมสั่งการ รายงานน้ำ ซึ่งสามารถช่วยจัดการน้ำในพื้นที่ชุมชนลดปัญหาการสูญเสียทรัพยากรน้ำได้ทันทีทันเวลาต่อไป 2) ผลการพัฒนานวัตกรรม IoT ระบายตะกอนในท้องช้างที่พัฒนาขึ้นใพบว่า ระดับความเหมาะสมของซอฟต์แวร์ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น ภาพรวมทุกด้านอยู่ในระดับดีมาก ( x= 4.59,S.D.=0.58)ใและเมื่อพิจารณาในแต่ละด้านของระบบแนะนำที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น พบว่า ผลการประเมินอยู่ในระดับดีมาก ทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ใ ด้านใFunctionใRequirementใTest มีค่าเฉลี่ยระดับความเหมาะสมดีมากใ( x=4.74,S.D.=0.49)ใด้านใFunctionใTestใมีค่าเฉลี่ยระดับความเหมาะสมดีมาก ( x=4.53,S.D.=0.62) ด้านUsabilityใTestใมีค่าเฉลี่ยระดับความเหมาะสมดีมากใ( =4.56,S.D.=0.62) และด้าน Security Test มีค่าเฉลี่ยระดับความเหมาะสม ดีมาก ( x=4.62,S.D.=0.51) จึงสรุปได้ว่า ระบบเฝ้าระวังตะกอนอุดตันใน ท้องช้าง ด้วยเซ็นเซอร์วัดความขุ่นใส เซ็นเซอร์วัดการไหลของน้ำ เซ็นเซอร์วัดแรงดันของน้ำถือเป็นนวัตกรรมใหม่ที่ เฝ้าระวังแจ้งเตือน ควบคุมสั่งการ รายงานน้ำ ซึ่งสามารถนำไปใช้งานได้จริงช่วยจัดการน้ำในพื้นที่ชุมชนลดปัญหาการสูญเสียทรัพยากรน้ำได้ทันทีทันเวลา 3) ศึกษาผลการใช้งานระบบต้นแบบที่พัฒนาขึ้น พบว่า ค่าเฉลี่ยผลการประเมินความพึงพอใจภาพรวมทั้ง 4 ด้านอยู่ในระดับมาก (x =4.34,S.D.=0.76) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ความพึงพอใจ ด้านความสามารถของระบบมีค่าเฉลี่ยอยู่ระดับมาก ( x=4.33,S.D.=0.75) ด้านการแสดงผลหรือรายงาน มีค่าเฉลี่ยอยู่ระดับมาก(x =4.34,S.D.=0.77) ด้านการติดต่อกับผู้ใช้มีค่าเฉลี่ยอยู่ระดับมาก (x=4.36,S.D.=0.75) และด้านการช่วยเหลือมีค่าเฉลี่ยอยู่ระดับมาก ( x=4.32,S.D.=0.78) จึงสรุปได้ว่า ความพึงพอใจความรู้สึก เจตคติ อารมณ์ส่วนบุคคลที่ใช้งานระบบมีความพึงพอใจมาก ในการใช้งานนวัตกรรม IoT เฝ้าระวังตะกอนอุดตันในใท้องช้าง ระบบสามารถเฝ้าระวัง แจ้งเตือน ควบคุมสั่งการ รายงานน้ำ สามารถสั่งการจัดการน้ำได้ ช่วยลดปัญหาการสูญเสียทรัพยากรน้ำได้ทันทีทันเวลาในพื้นที่ประปาภูเขาชุมชนตาดรินทอง ตาดภูทอง จังหวัดชัยภูมิ

ระดับความพร้อมของโครงการ