การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนเครือข่ายการเสริมสร้างธรรมาภิบาลสู่ความเป็นเลิศ เพื่อเป็นต้นแบบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กรณีศึกษา: องค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสถานการณ์การใช้หลักธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการขององค์การบริหารส่วนตำบลมะเกลือใหม่ อำเภอสูงเนิน และองค์การบริหารส่วนตำบลพระพุทธ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา และพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมปฏิบัติการในการขับเคลื่อนเครือข่ายการเสริมสร้างธรรมาภิบาลสู่ความเป็นเลิศ เพื่อเป็นต้นแบบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสาน เชิงปริมาณและ เชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชน จำนวน 689 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถาม การสัมภาษณ์แบบเจาะจง จำนวน 21 คน ใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง กระบวนการวิจัยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม แบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอน คือ 1) ศึกษาสถานการณ์การใช้หลัก ธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วมของประชาชน 2) ศึกษารูปแบบการใช้ธรรมาภิบาลที่มีความเป็นเลิศ และ 3) พัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมปฏิบัติการเสริมสร้างธรรมาภิบาล วิเคราะห์ข้อมูลโดยหา ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า 1) สถานการณ์การใช้หลักธรรมาภิบาลในการบริหารจัดการขององค์การบริหารส่วนตำบลมะเกลือใหม่ อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา และองค์การบริหารส่วนตำบล พระพุทธ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง และระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาลขององค์การบริหารส่วนตำบลมะเกลือใหม่ อำเภอสูงเนิน และองค์การบริหารส่วนตำบลพระพุทธ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ โดยภาพรวมอยู่ในระดับน้อย 2) รูปแบบการขับเคลื่อนและการใช้ธรรมาภิบาลในการบริหารจัดการที่มีความเป็นเลิศ คือ TSMC Public Participation Model มีองค์ประกอบหลัก 4 ประการ คือ 2.1) ผู้นำทางความคิด 2.2) การสนับสนุนจากคนหลายกลุ่มและหลายหน่วยงาน 2.3) การบริหารจัดการสมัยใหม่ มีองค์ประกอบ 3 ประการ คือ การมุ่งเน้นประสิทธิภาพและประสิทธิผล ความ พึงพอใจของประชาชน และความรับผิดชอบ และ 2.4) ความร่วมมือและการมีส่วนร่วมของประชาชน ที่เป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีบทบาทในกระบวนการตัดสินใจในระดับต่าง ๆ ร่วมกระทำเพื่อกำหนดความต้องการของตนเองในชุมชน 3) การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของประชาชนต้องสร้างความรู้ความเข้าใจกับชาวบ้านและองค์การบริหารส่วนตำบล ภาคีเครือข่ายที่จะเอาวิธีการหรือรูปแบบนี้ไปใช้ได้ การบังคับใช้กฎหมายที่รุนแรง (ยาแรง) และยุติธรรม ใช้สื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) เช่น เฟซบุ๊ก ไลน์ และเว็บสื่อกลาง (Social Network) รับเรื่องและแก้ปัญหาตรงจุดที่สามารถใช้งานบนสมาร์ทโฟนได้เพราะจะทำให้เกิดความสะดวกรวดเร็วในการติดต่อสื่อสารได้ตลอดเวลา เพื่อเปิดโปง ควบคุมและไม่เปิดเผยตัวตนผู้ให้ข้อมูล

คำสำคัญ