รูปแบบการป้องกันการหย่าร้างและสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวบนฐานฮีตผัว-คองเมียในวัฒนธรรมอีสาน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นวิจัยการแบบผสมผสาน (Mix Method) มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ ๑) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาของครอบครัวและสาเหตุการหย่าร้างของครอบครัวในภาคอีสาน ๒) เพื่อศึกษาเกี่ยวกับหลักปฏิบัติของครอบครัวเข้มแข็งต้นแบบบนฐานฮีตผัว-คองเมียในวัฒนธรรมอีสาน ๓) เพื่อพัฒนารูปแบบการป้องกันการหย่าร้างและสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวบนฐานฮีตผัว-คองเมียในวัฒนธรรมอีสาน ประชากร คือ ประชาชนในตำบลเขวา อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ๗,๔๗๐ คน และกลุ่มตัวอย่างใช้การสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive sampling) มี ๖ กลุ่ม ๑๘๒ คน ได้แก่ กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ๑๐๕ คน กลุ่มคนที่เคยผ่านการหย่าร้าง ๑๘ คน กลุ่มผู้แทนครอบครัวเข้มแข็งต้นแบบ ๔๕ คน กลุ่มผู้รู้ภายใน ๘ คน และผู้รู้ภายนอก ๖ คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์มีและไม่มีโครงสร้าง แบบสังเกตุและแบบสนทนากลุ่ม สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าต่ำ-สูงสุดและสถิติทดสอบความแตกต่าง ได้แก่ Independent t t-test และ One-way ANOVA ผลการิจัยมีดังนี้ ๑) สภาพปัญหาครอบครัวพบว่าระดับความเสี่ยงต่อความรุนแรงภาพรวมในครอบครัวมีค่าเฉลี่ย เท่ากับ ๑.๙๐(๐.๕๘) ระดับน้อย และลักษณะส่วนบุคคลมีระดับความเสี่ยงต่อความรุนแรงในครอบครัวที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P Value< ๐.๐๕) ได้แก่ ช่วงอายุกับด้านเศรษฐกิจ ระดับการศึกษากับด้านสังคมและด้านเศรษฐกิจ สถานะภาพสมรสกับด้านสังคมและการมีทะเบียนสมรสกับด้านเศรษฐกิจ ส่วนสาเหตุการหย่าร้าง พบว่ามีสาเหตุมาจากลักษณะนิสัยส่วนบุคคลที่มีพฤติกรรมเจ้าชู้และนอกใจ ครอบครัวและเครือญาติที่เข้ามาเกี่ยวข้อง สภาพสังคมและสิ่งแวดล้อมที่เอื้ออำนวยและรายได้ไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่าย ๒) หลักปฏิบัติของครอบครัวเข้มแข็งต้นแบบบนฐานฮีตผัวคองเมียในวัฒนธรรมอีสาน ได้แก่ การแสดงบทบาทหน้าที่สามีภรรยาและบทบาทที่มีต่อบุคคลที่เกี่ยวข้องอย่างเหมาะสม หลีกเลี่ยงการเกิดความรุนแรงและไม่นำเรื่องภายในออกและภายนอกเข้ามา การลดละเลิกอบายมุขและสิ่งเสพติด การให้โอกาสและเวลากัน การคบเพื่อนและการบริหารเงินอย่างมีประสิทธิภาพ ๓) รูปแบบป้องกันการหย่าร้างและสร้างครอบครัวเข้มแข็งบนฐานฮีตผัวคองเมียในวัฒนธรรมอีสาน มี ๒ รูปแบบ ได้แก่ ๑) รูปแบบการปฏิบัติของคู่สมรส ได้แก่ การปฏิบัติต่อกันของคู่สมรส การปฏิบัติต่อสมาชิกในครอบครัวและการปฏิบัติต่อญาติ ๒) รูปแบบการสนับสนุนของภาครัฐในพื้นที่คำสำคัญ การหย่าร้าง ครอบครัวเข้มแข็ง ฮีตคอง วัฒนธรรมอีสาน