การสำรวจปัญหาการพิสูจน์สถานะและสิทธิของบุคคลตามกฎหมายเขตตำบลร่องเคาะ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

หัวข้อวิจัย ปัญหาการพิสูจน์สิทธิการรับรองสถานะของบุคคลตามกฎหมายของประชาชนที่อาศัยอยู่ในเขตตำบลร่องเคาะ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปางผู้ดำเนินการวิจัย อาจารย์เกียรติสุดา โสดามรรค หัวหน้าโครงการ อาจารย์อัคจร แม๊ะบ้าน ผู้ร่วมวิจัยหน่วยงาน สาขาวิชานิติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปางปี พ.ศ. 2565บทคัดย่อ การศึกษา การสำรวจปัญหาการพิสูจน์สถานะและสิทธิของบุคคลตามกฎหมายเขตตำบลร่องเคาะ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง มีวัตถุประสงค์เพื่อทราบปัญหาการพิสูจน์สถานะและสิทธิของบุคคลตามกฎหมายในเขตตำบลร่องเคาะ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง การวิจัยนี้ได้ศึกษาโดยใช้ข้อมูลจากเอกสาร งานวิจัย และการสัมภาษณ์เชิงลึกบุคคล ในพื้นที่กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 3 กลุ่ม คือ ประชาชนทั่วไป จำนวน 43 ราย ผู้นำชุมชน จำนวน 5 ราย และเจ้าหน้าที่ภาครัฐ จำนวน 2 รายรวมทั้งสิ้น 50 ราย โดยผู้วิจัยทำการคัดเลือกประชากรกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีเลือกแบบเจาะจงเฉพาะที่ยังไม่ได้รับการพิสูจน์สิทธิและรับรองสถานะทางกฎหมาย เมื่อนำข้อมูลที่ได้ทั้งหมดมาวิเคราะห์แล้ว พบว่า 1.ประชากรกลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ที่ไม่บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย เป็นกลุ่มบุคคลที่นายทะเบียนไม่สามารถรับแจ้งการเกิดหรือเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้านเนื่องจากยังไม่อาจพิสูจน์สถานะการเกิดและสัญชาติของผู้นั้นได้เนื่องมาจากอพยพย้ายถิ่นฐานเข้ามาอยู่ในประเทศโดยมิชอบด้วยกฎหมายตั้งแต่รุ่นบิดามารดาและไม่ได้มีการแจ้งเกิดต่อนายทะเบียนและไม่ได้สัญชาติโดยการเกิดตามกฎหมายสัญชาติ 2.ประชากรกลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ที่นายบันทึกทะเบียนประวัติสำหรับบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนซึ่งเป็นบุคคลซึ่งได้รับการสำรวจจัดทำทะเบียนประวัติตามยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคล บุคคลที่มีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร แต่ไม่มีรายการในทะเบียนบ้านหรือทะเบียนบ้านกลาง (ท.ร.13 และ ท.ร.14) ปัญหาต่าง ๆ ข้างต้นสืบเนื่องมาจากประชาชนในพื้นที่ยังขาดความรู้ความเข้าใจในหลักเกณฑ์ของการขอรับรองสถานะของบุคคลตามกฎหมายต่างๆ เช่น กฎหมายสัญชาติ กฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร กฎหมายคนเข้าเมือง จึงทำให้เกิดความสับสน ว่าตนเป็นผู้มีสิทธิยื่นของพิสูจน์และรับรองสถานะตามกฎหมายใด จึงไม่กล้าให้ถ้อยคำที่เป็นความจริงแก่เจ้าหน้าที่เพราะอาจจะถูกดำเนินคดีตามกฎหมาย หรือบางรายได้ยื่นคำร้องขอพิสูจน์สิทธิและรับรองสถานะไปแล้วหรือถูกบันทึกประวัติบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนแล้ว แต่ไม่สามารถนำพยานหลักฐาน เช่น สูติบัตร ใบรับรองการเกิดจากโรงพยาบาล (กรณีเกิดแล้วย้ายถิ่นฐาน) หรือแม้แต่ไม่สามารถหาพยานบุคคลที่รู้เห็นการเกิดมายืนยันกับเจ้าหน้าที่ได้ จึงทำให้ผู้ยื่นคำร้องขอไม่ได้รับอนุมัติสัญชาติไทย ในด้านของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานไม่มีความเชี่ยวชาญในการบังคับใช้กฎหมายเพราะมีกฎหมายหลายฉบับ การขาดความรู้ความเข้าใจในกฎหมายและระเบียบปฏิบัติที่เกี่ยวข้อง อีกทั้งเจ้าหน้าที่มีการเปลี่ยนแปลงโยกย้ายตำแหน่งบ่อยครั้ง ส่งผลให้การดำเนินงานไม่ต่อเนื่องก่อให้เกิดความล่าช้า

คำสำคัญ