การพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการร้านค้าชุมชนเพื่อยกระดับให้เป็นร้านค้าชุมชนต้นแบบในตำบลสันมะเค็ด อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

เศรษฐกิจระดับชุมชนคือ รากฐานที่หล่อเลี้ยงเศรษฐกิจของประเทศ ที่ต้องเริ่มมาจากการพัฒนาจากทุนของชุมชน การพัฒนาคนและเสริมสร้างความเข้มแข็งแก่องค์กรชุมชน จึงถือเป็นจักรกลสำคัญในการดำเนินการพัฒนา ชุมชนในตำบลสันมะเค็ดถือเป็นพื้นที่หนึ่งซึ่งมีความโดดเด่นในเรื่องของการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน อันเป็นปัจจัยเกื้อหนุนสำคัญต่อการสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน กล่าวคือ เป็นชุมชนที่มีการสร้างจิตสำนึกถึงความเป็นเจ้าของในชุมชน โดยการขับเคลื่อนผ่านการรวมกลุ่มการจัดตั้งกลุ่มร้านค้าชุมชน ที่บางร้านมีการดำเนินการยาวนานกว่า 20 ปี ที่มีการเริ่มก่อตั้งโดยการรวมหุ้นของคนในชุมชนเอง บริหารจัดการโดยการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน จนได้รับการยกย่องจากตำบลและชุมชนใกล้เคียงว่าเป็นต้นแบบการพัฒนากลุ่มที่ดีเพราะในพื้นที่ตำบลสันมะเค็ดและพื้นที่ตำบลใกล้เคียงไม่เคยมีการรวมกลุ่มการจัดทำกิจกรรมรูปแบบนี้ที่ประสบความสำเร็จยาวนานแบบนี้มาก่อน ผู้วิจัยจึงต้องการศึกษาการพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการร้านค้าชุมชนเพื่อยกระดับให้เป็นร้านค้าชุมชนต้นแบบในตำบลสันมะเค็ด อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและวิเคราะห์จุดอ่อน จุดแข็ง โอกาส และประเด็นท้าทายด้านการบริหารจัดการร้านค้าชุมชน เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการร้านค้าชุมชนเพื่อเพื่อยกระดับเป็นร้านค้าชุมชนต้นแบบ และนำไปสู่การพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการร้านค้าชุมชนเพื่อยกระดับเป็นร้านค้าชุมชนต้นแบบในตำบลสันมะเค็ด อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย งานวิจัยเป็นงานวิจัยในเชิงคุณภาพ และมีกลุ่มเป้าหมายประกอบไปด้วย สมาชิกร้านค้าชุมชน คณะกรรมการร้านค้าชุมชน ผู้ขาย ผู้นำชุมชน หน่วยงานภาครัฐ จำนวนทั้งหมด 60 คน จากการศึกษาพบว่า ศักยภาพการดำเนินงานของกลุ่มร้านค้าชุมชนตำบลสันมะเค็ด มีจุดแข็งการดำเนินงานร้านค้าชุมชน ในเรื่องคณะกรรมการมีความพร้อมในการทำงาน ส่วนใหญ่จะเป็นบุคคลภายในชุมชน ผู้นำชุมชนสนับสนุนการดำเนินงานทุกด้าน ร้านค้าชุมชนมีบทบาทในฐานะเป็นสถาบันทางการเงินให้แก่สมาชิกในชุมชน การพัฒนาระบบการเงิน การระดม เงินทุนตามกำลังทรัพย์และนำทุนหมุนเวียนมาใช้ประโยชน์ ส่วนจุดอ่อนการดำเนินงานร้านค้าชุมชน คือไม่มีการบริหารจัดการที่เป็นระบบ ไม่มีกฎระเบียบในการปฏิบัติงาน สมาชิกในกลุ่มคณะกรรมการไม่มีทักษะทางการตลาด โอกาสการดำเนินงานร้านค้าชุมชน รัฐบาลมีมีส่งเสริมร้านค้าประชารัฐเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก และความก้าวหน้าของเทคโนโลยีช่วยสนับสนุนการบริหารจัดงานให้มีความสะดวกและทันสมัยมากยิ่งขึ้นอุปสรรคการดำเนินงานร้านค้าชุมชน ด้วยสถานการณ์โควิดส่งผลให้เศรษฐกิจซบเซาคนตกงานส่งผลต่อยอดขายร้านค้าชุมชน สำหรับแนวทางการพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการร้านค้าชุมชนเพื่อยกระดับให้เป็นร้านค้าชุมชนต้นแบบในตำบลสันมะเค็ด อำเภอพาน จังหวัดเชียงรายนั้นประกอบด้วย 4 แนวทาง ดังนี้ 1) การพัฒนาเชิงรุก ดำเนินการโดยการจัดทำแผนพัฒนาร้านค้าชุมชน วางแผนกลยุทธ์ ในการบริหารร้านค้าชุมชน 2) การพัฒนาเชิงป้องกัน ดำเนินการโดยพัฒนาศักยภาพด้านกระบวนการ และการบริหารองค์กร 3) การพัฒนาเชิงแก้ไขดำเนินการโดย สร้างออกแบบนวัตกรรมด้านสินค้าและการบริการ 4) การพัฒนาเชิงตั้งรับ ดำเนินการโดยการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

คำสำคัญ