การพัฒนารูปแบบการทำการเกษตรแบบผสมผสานที่เหมาะสมต่อลักษณะของการใช้ประโยชน์ที่ดินบนพื้นที่สูงของตำบลแม่สลองนอก จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการหารูปแบบการทำการเกษตรแบบผสมผสานที่เหมาะสมต่อการใช้ประโยชน์ที่ดินบนพื้นที่สูงของตำบลแม่สลองนอก จังหวัดเชียงราย และดำเนินการทดสอบรูปแบบที่ได้ไปจนถึงการวัดระดับความพึงพอใจของเกษตรกรต่อรูปแบบที่ได้ ผลการวิจัย ได้รูปแบบการทำการเกษตรแบบผสมผสานที่เหมาะสมต่อการใช้ประโยชน์ที่ดินบนพื้นที่สูง ภายใต้ชื่อรูปแบบว่าการผสมผสานแมลงเศรษฐกิจ (ผึ้งโพรง) ในรูปแบบการทำการเกษตรแบบผสมผสานที่เหมาะสมต่อการใช้ประโยชน์ที่ดินบนพื้นที่สูงของตำบลแม่สลองนอก จังหวัดเชียงราย โดยรูปแบบที่เหมาะสมควรมีลักษณะ 5 ประการ คือ 1) กิจกรรมในรูปแบบควรทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นจากรายได้เดิม ไม่ว่าจะอยู่ในรูปของรายได้หลัก หรือรายได้เสริมจากกิจกรรมการเกษตรของตนเองในพื้นที่ 2) กิจกรรมในรูปแบบต้องทำให้รูปแบบการเกษตรของเกษตรกรเป็นรูปแบบการเกษตรแบบผสมผสานอย่างแท้จริง 3) กิจกรรมในรูปแบบไม่ควรก่อให้เกิดผลกระทบด้านลบต่อการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่ที่เพิ่มขึ้นเช่น การใช้น้ำ การแผ้วถางทำลาย การตัดเผาเพื่อเพาะปลูก ที่เพิ่มขึ้น เป็นต้น 4) กิจกรรมในรูปแบบฯ ควรสอดคล้องกับวิถีชีวิตของเกษตรกรในชุมชน และไม่ขัดต่อแนวทางการพัฒนาของภาครัฐ (ไม่ผิดกฎหมาย) และ 5) กิจกรรมในรูปแบบควรทำให้พื้นที่ของเกษตรกรเกิดความยั่งยืนของพื้นที่ในลักษณะใดลักษณะหนึ่งไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม สำหรับการทดสอบรูปแบบ โดยการนำรูปแบบไปทดสอบกับเกษตรกรอาสา ดำเนินกิจกรรมตามรูปแบบและเกษตรกรอาสามีความพึงพอใจ ร้อยละ 96 และเมื่อนำรูปแบบนี้ไปสอบถามเกษตรกรทั่วไป พบว่า เกษตรมีความพึงพอใจภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาตามรายด้าน พบว่า เกษตรกรมีความพึงพอใจด้านความเป็นไปได้ของรูปแบบ รองลงมาคือ ด้านประโยชน์ที่ได้รับจากรูปแบบ ด้านความถูกต้อง น่าเชื่อถือของรูปแบบ และความเหมาะสมของรูปแบบ ตามลำดับ โดยทุกด้านมีความพึงพอใจเฉลี่ยมากว่าร้อยละ 95

คำสำคัญ