ประวัติศาสตร์และภูมิปัญญาเครือข่ายย่านสร้างสรรค์ ตามแนวแกนเมืองมรดกโลก กำแพงเพชร สุโขทัย ศรีสัชนาลัย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โครงการวิจัยย่อยที่ 2 ประวัติศาสตร์และภูมิปัญญาเครือข่ายสร้างสรรค์ ตามแนวแกนเมืองมรดกโลกกำแพงเพชร สุโขทัย ศรีสัชนาลัยอยู่ในกลุ่มที่ 1 การสืบค้นฐานทรัพยากร ภูมิปัญญา และสัณฐาน ซึ่งเป็น 1 ใน 9 โครงการย่อย ภายใต้แผนพัฒนาเครือข่ายย่านสร้างสรรค์ ตามแนวแกนเมืองมรดกโลก กำแพงเพชร สุโขทัย ศรีสัชนาลัย โดยโครงการวิจัยย่อยที่ 2 นี้ จะเน้นประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมและทรัพยากรทางภูมิปัญญาท้องถิ่นในพื้นที่การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา และการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อ สืบค้น รวบรวมภูมิปัญญา โดยการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์ภูมิปัญญาชุมชนในท้องถิ่น, สังเคราะห์เนื้อหาทางประวัติศาสตร์ เพื่อเป็นฐานความเข้าใจทางวัฒนธรรมสร้างสรรค์ ตามแนวแกนเมืองมรดกโลก กำแพงเพชร สุโขทัย ศรีสัชนาลัย โดยการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์ประวัติศาสตร์ชุมชนในท้องถิ่นและ วิเคราะห์การประเมินสถานภาพ ของภูมิปัญญาในงานศิลปหัตถกรรมศักยภาพด้านภูมิปัญญา และเสนอแนวทางการส่งเสริมต่อการต่อยอดทางวัฒนธรรมให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตร่วมสมัยบนรากฐานของวัฒนธรรมท้องถิ่น การศึกษาได้สังเคราะห์ภูมิปัญญาจากวัฒนธรรมผ่านประวัติศาสตร์ทั้งภาพหลักของอาณาจักรสุโขทัยในอดีต รวมถึงประวัติศาสตร์ของชุมชนที่สำคัญภายในพื้นที่ 26 ชุมชน ซึ่งข้อมูลด้านภูมิปัญญางานศิลปหัตถรรมกรรภายในพื้นที่ศึกษาที่ได้รวบรวมไว้ ประกอบด้วย 18 รายการผลการศึกษาพบว่าสุโขทัยมีประวัติศาสตร์ที่สั่งสมหล่อหลอมจนเป็นราชอาณาจักรและมีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของตนเอง มีการเคลื่อนไหวผ่านประวัติศาสตร์จากการรับอิทธิพลของอยุธยาและล้านนาสู่รัตนโกสินทร์จนถึงปัจจุบันวัฒนธรรมสุโขทัยอยู่ในฐานะ มรดกทางวัฒนธรรม และรากฐานร่วมในวัฒนธรรมร่วมสมัยจากการย้ายถิ่นของกลุ่มชาติพันธุ์ที่เข้ามาอาศัยในพื้นที่ทางประวัติศาสตร์ที่มีความเชื่อ รูปแบบขนบธรรมเนียมประเพณีที่คล้ายคลึงกัน รวมทั้งอิทธิพลของโลกตะวันตกหรือความเป็นสากล ทำให้สุโขทัยถูกยอมรับว่าเป็นจุดเริ่มต้นของประวัติศาสตร์ชนชาติไทยโดยเฉพาะมิติทางวัฒนธรรม และได้เสนอหลักในการประเมินสถานภาพของภูมิปัญญาในงานศิลปหัตถกรรม ภายในพื้นที่ ไว้ ดังนี้ คือ ความสัมพันธ์กับวัฒนธรรมดั้งเดิมหรือพื้นถิ่นดั้งเดิมของสุโขทัยกับวัฒนธรรมร่วมสมัย, ความสัมพันธ์กับความเชื่อและพระพุทธศาสนา, ลักษณะของการใช้สอยงานในเชิงประเพณีวัฒนธรรม หรือใช้เพื่อเป็นของฝากของที่ระลึก และลักษณะของการใช้วัสดุ สอดคล้องกับวัสดุตามธรรมชาติในท้องถิ่นที่ส่งเสริมความยังยืนและสอดคล้องและส่งเสริมนิเวศน์วัฒนธรรมของพื้นที่ คำสำคัญ: ประวัติศาสตร์, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, ศิลปหัตถกรรม, ประเมินสถานภาพภูมิปัญญา, สุโขทัย