ระบบสัณฐานเครือข่ายย่านสร้างสรรค์ ตามแนวแกนเมืองมรดกโลก กำแพงเพชร สุโขทัย ศรีสัชนาลัย

บทคัดย่อ

ภายหลังการประกาศให้อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวารเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมใน ปี พ.ศ. 2534 จึงเริ่มมีการวิจัยที่เชื่อมโยงการท่องเที่ยวชุมชนโดยรอบในเมืองกําแพงเพชร สุโขทัย ศรีสัชนาลัย แต่ยังไม่ประสบความสําเร็จในการท่องเที่ยวเท่าที่ควร จนเริ่มมีนโยบายการท่องเที่ยวเมืองรอง ทําให้จังหวัด กําแพงเพชร และจังหวัดสุโขทัยเป็นเมืองรองที่มีศักยภาพทางการท่องเที่ยวจากประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน อุดม ไปด้วยทรัพยากร ภูมิปัญญา และสัณฐานที่หลากหลาย โครงการวิจัยย่อยที่ 1 ระบบสัณฐานเครือข่ายย่าน สร้างสรรค์ ตามแนวแกนเมืองมรดกโลก กําแพงเพชร สุโขทัย ศรีสัชนาลัย อยู่ในกลุ่มที่ 1 การสืบค้นฐาน ทรัพยากร ภูมิปัญญา และสัณฐาน ซึ่งเป็น 1 ใน 9 โครงการย่อย ภายใต้แผนพัฒนาเครือข่ายย่านสร้างสรรค์ ตามแนวแกนเมืองมรดกโลก กําแพงเพชร สุโขทัย ศรีสัชนาลัย โดยโครงการวิจัยย่อยที่ 1 นี้ จะเน้นการทําแผน ที่เชื่อมโยงชุมชนเครือข่ายย่านสร้างสรรค์ในพื้นที่เป้าหมาย ที่มีประวัติศาสตร์และทรัพยากรภูมิปัญญาที่ สามารถพัฒนาหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน มีกิจกรรมสร้างสรรค์ที่สามารถพัฒนาเป็นเครือข่าย และการ ท่องเที่ยวแบบยั่งยืนเพื่อคนรุ่นใหม่สืบต่อไปผลการศึกษาพบว่า ลักษณะทางกายภาพที่เหมาะสมลงตัวส่งผลให้ชุมชนต่าง ๆ มีความโดดเด่นในยุค สมัย ความสอดคล้องของสภาพภูมิประเทศกับนิเวศวัฒนธรรมได้นําไปสู่การสร้างสมภูมิปัญญาพื้นถิ่น ซึ่งยังคง สืบทอดอยู่ภายในชุมชนโดยเฉพาะงานด้านหัตถกรรมที่เริ่มจากอาชีพเสริมหลังการทํางานเกษตรกรรมจน สามารถต่อยอดให้กลายเป็นสินค้าชุมชน มีย่านสร้างสรรค์เกิดขึ้นในชุมชน มีการเชื่อมโยงการผลิตและการส่ง ขายระหว่างชุมชนโดยอาศัยเส้นทางสัญจรทางบกเป็นหลัก แต่ยังไม่มีการเชื่อมโยงเครือข่ายหัตถกรรมใน แนวแกนเมืองมรดกโลก กําแพงเพชร สุโขทัย ศรีสัชนาลัย จากข้อสรุปดังกล่าวนํามาสู่ข้อเสนอแนะที่เน้นการ ใช้ประโยชน์และสร้างคุณค่าสูงสุดจากทรัพยากรธรรมชาติที่ไม่สามารถทดแทนได้ในการผลิตสินค้าหัตถกรรม ของชุมชน ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติให้เหมาะสมเพื่อรักษาระบบนิเวศ การอนุรักษ์ภูมิทัศน์ในการ ท่องเที่ยวชุมชน รวมทั้งควรสร้างนักสื่อความหมายรุ่นใหม่ในชุมชน ควรให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการกําหนด ยุทธศาสตร์และกิจกรรมภายในชุมชนเพื่อสะท้อนความต้องการที่แท้จริงของชุมชน ซึ่งจะช่วยส่งเสริมหรือ ต่อยอดภูมิปัญญา ประเพณี และวัฒนธรรมท้องถิ่น โดยชุมชนไม่ต้องปรับเปลี่ยนวิถีใหม่ที่แตกต่างไป จากอัตลักษณ์เดิม

คำสำคัญ