การนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงวิถีอิสลามเพื่อสร้างอาชีพทางการเกษตรแก่ผู้เรียนในสถาบันปอเนาะ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบท และศักยภาพของผู้เรียนในสถาบันปอเนาะในด้านการประกอบอาชีพการเกษตร ศึกษาระบบกลไกด้านอาชีพการเกษตรวิถีอิสลาม และเพื่อนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามวิถีอิสลามด้านอาชีพการเกษตรไปใช้กับผู้เรียนในสถาบันปอเนาะ โดยได้เลือกสถาบันศึกษาปอเนาะบากูรอตุตตะลีมี ลิลอุลูมิซซัรอียะฮ และสถาบันศึกษาปอเนาะดารุลอูลุมเป็นพื้นที่ศึกษาเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลโดยการตีความจากปรากฏการณ์และข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์และสังเกต นำเสนอโดยการพรรณนาวิเคราะห์ผลกการวิจัยพบว่าผู้เรียนในสถาบันปอเนาะและผู้ปกครองมีอาชีพทำการเกษตรคือทำนาทำสวน และเลี้ยงสัตว์การทำเกษตรในลักษณะการปลูกรอบๆบ้าน หลายๆชนิดปะปนกันเพื่อบริโภคในครัวเรือนหากมีผลผลิตจำนวนมากก็จะฝากขายตามร้านขายของชำในหมู่บ้าน และบางส่วนก็ปลูกไว้เพื่อจำหน่ายโดยจะมีการใช้ปุ๋ยที่เป็นมูลสัตว์อย่างเดียวสภาพปัญหาที่ประสบคือสภาพของดินไม่เอื้อต่อการเพาะปลูกผักบางชนิดและมีการปลูกพืชตามกระแสนิยมราคาผลผลิตมีราคาตกต่ำ และไม่มีพ่อค้ามารับซื้อ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามวิถีอิสลามประกอบด้วย Al-Qanaah (พอประมาณ) Al-Aklaniah (ความมีเหตุผล) Al-TaQwa (การมีภูมิคุ้มกัน)การตัดสินใจที่จะทำสิ่งต่างๆ ให้อยู่ในรูปของความพอเพียงจะต้องอาศัยเงื่อนไข 2 สิ่งนี้เป็นตัวสำคัญ เงื่อนไข AL-HIKMAH (ความรู้) และ AL-IMAN(คุณธรรม) ส่วนการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามวิถีอิสลามด้านอาชีพการเกษตรไปใช้กับผู้เรียนในสถาบันปอเนาะดำเนินการในสามขั้นตอนคือขั้นตอนที่ 1 การสร้างแนวคิดด้วยการจัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามวิถีอิสลาม และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 ขั้นตอนที่ 2 การเสริมทักษะการทำเกษตรตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้วยการให้ความรู้เกี่ยวกับการทำปุ๋ยหมัก การทำบัญชีครัวเรือน และการวางแผนการตลาดขั้นตอนที่ 3 การประเมินผล จากการศึกษาพบว่ารัฐควรมีการส่งเสริมให้ความรู้เกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ในการประกอบอาชีพของคนในชุมชนเพื่อให้การทำงานนั้นทำบนพื้นฐานของความรู้ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกันอันจะนำมาซึ่งการดำเนินชีวิตอย่างมีความสุขต่อไปคำสำคัญ (Key words) เศรษฐกิจพอเพียง อาชีพการเกษตร สถาบันปอเนาะ

คำสำคัญ