ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับหลักศาสนาอิสลามและการประยุกต์ใช้ของมุสลิมไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โครงการวิจัยเรื่อง ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับหลักศาสนาอิสลามและการประยุกต์ใช้ของมุสลิมไทย มีวัตถุประสงค์ 3 ประการคือ เพื่อศึกษาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและหลักคำสอนศาสนาอิสลามในเชิงลึกและหาความสอดคล้องซึ่งกันและกันของหลักการทั้งสองในเชิงทฤษฎี เพื่อวิเคราะห์การประยุกต์ใช้หลักการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในวิถีการดำเนินชีวิตของมุสลิมไทยในหลากหลายพื้นที่ที่มีความแตกต่าง ทั้งบริบทด้านสังคม-วัฒนธรรม ภูมิศาสตร์ และสิ่งแวดล้อม แต่มีศาสนาอิสลามเป็นจุดร่วมเดียวกัน และเพื่อเสนอแนะแนวทางการประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คุณค่า และผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นจากการปรับใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของประชากรมุสลิมในมิติต่างๆ ในการดำเนินการวิจัยนั้นคณะผู้วิจัยได้ใช้วิธีวิจัยเชิงกรณีศึกษา (Case Study Research Method) ซึ่งอยู่ในขอบข่ายของการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) ที่ประกอบไปด้วยการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก และการสัมภาษณ์เฉพาะกลุ่ม โดยคัดเลือกชุมชนมุสลิมทั้งหมด 4 ชุมชนเป็นกรณีศึกษา ได้แก่ 1. กองทุนซะกาต (บัยตุลมาล) ชุมชนมุสลิมมัสยิดอัตตักวา จังหวัดเชียงใหม่ 2. ชุมชนต้นแบบมุสลิมอีสาน มัสยิดอัลมุบารอก บ้านหนองหมื่นท้าว ตำบลโนนสูง อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี 3. ชุมชนมุสลิมบ้านบางโรง ตำบลป่าคลอก อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต 4. ชุมชนแผ่นดินทองคอยรุตตั๊กวา (ลำไทร) หนองจอก กรุงเทพมหานครผลการวิจัยพบว่า บทบัญญัติศาสนาอิสลามมีเนื้อหาสอดคล้องกับคำสำคัญในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง อีกทั้งอิสลามยังเป็นที่มาของจิตลักษณะแบบพอเพียงของมุสลิม โดยมีคำสอนที่เกี่ยวข้องกับปลูกฝังคุณธรรม ฝึกฝนจิตใจ ความมีวินัย ทัศนคติ หรือมุมมอง อันเป็นแนวทางการประพฤติปฏิบัติตนในการดำเนินชีวิตบนโลกใบนี้เพื่อให้มนุษย์อยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข คำสอนของศาสนาอิสลามมีอิทธิพลต่อวิถีชีวิตมุสลิมเป็นอย่างมาก อันเป็นปัจจัยโน้มนำมุสลิมไปสู่การดำเนินชีวิตที่สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จากกรณีศึกษาทั้ง 4 ชุมชนพบว่าการดำเนินงานขององค์กรมุสลิมในการขับเคลื่อนชุมชนและการใช้ชีวิตในระดับปัจเจกของมุสลิมมีความสอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกันกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง แม้ว่าบางกรณีศึกษาทั้งระดับองค์กรและชุมชนจะไม่ได้น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้อย่างเป็นทางการก็ตาม สำหรับชุมชนที่ได้น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้อย่างเป็นกิจจะลักษณะนั้น ก็พบว่าผู้นำชุมชนและคนในชุมชนได้รับแนวคิดของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเข้ามาใช้เนื่องจากมีความคล้ายคลึงกับวิถีชีวิตแบบอิสลาม และเมื่อได้นำมาปฏิบัติแล้วทำให้วิถีชีวิตเดิมของชุมชนมีแบบแผนและเป็นรูปธรรมมากขึ้น จนสามารถเพิ่มขีดความสามารถในการพึ่งพาตนเองและเสริมสร้างภูมิคุ้มกันที่แข่งแกร่งให้แก่ชุมชนมากขึ้น ทั้งนี้ ความแตกต่างของบริบททางกายภาพและสังคมวัฒนธรรมเป็นผลให้กรณีศึกษาแต่ละพื้นที่มีลักษณะและวิธีการขับเคลื่อนสังคมในการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่แตกต่างกันไป