การสังเคราะห์และการถอดบทเรียนองค์ความรู้ของศูนย์การเรียนรู้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของปราชญ์ชาวบ้าน จังหวัดมหาสารคาม : ศึกษากรณี ศูนย์การเรียนรู้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้ มีวัดถุประสงค์เพื่อศึกษา 1 ลักษณะความสำเร็จและเบื้องหลัง ความสำเร็จของปราชญ์ชาวบ้านในเขตจังห วัดมหาสารคาม ที่ดำเนินชีวิตตามแนวคิดเศรษฐกิจ พอเพียง 2) รูปแบบการดำเนินชีวิตตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงของปราชญ์ชาวบ้านในเขตจังหวัด มหาสารคาม 3) กระบวนการและวิธีการถ่ายทอดองค์ความรู้ของปราชญ์ชาวบ้านในการดำเนินชีวิต ตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพีงต่อชุมชนใกล้เคียง การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือ ที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วข แนวคำถามประกอบการสัมภาษณ์ เครื่องบันทึกเสียง เครื่อง บันทึกภาพ และแบบจดบันทึก ส่วนวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล ศึกษาจากเอกสาร และศึกษา ภาคสนาม ใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบไม่เป็นทางการ การสัมภาษณ์เชิงลึก การจัดเวทีสังเคราะห์และ ถอดบทเรียน วิคราะห์ข้อมูล โดยการพรรณนา ตีความปรากฏการณ์เชื่อม โยงกับแนวคิดทฤษฎีที่ใช้ ศึกษาในครั้งนี้ ผลการวิจัย พบว่า ลักษณะความสำเร็จของปราชญ์ชาวบ้านในเขตจังหวัดมหาสารคาม ที่ดำเนินชีวิตตาม แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ การมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น มีจิตสำนึกที่ประกอบด้วยคุณธรรม ความ ชื่อสัตย์สุจริต ความพากเพียรพยายาม อดทนอดกสั้นต่องานที่ทำ การใช้สติปัญญาในการแก้ไข ปัญหา ความเมตตาหวังดีต่อกันและกัน การมีครอบครัวที่อบอุ่น รายได้จากการทำเกษตรแบบ ผสมผสาน ผลผลิตสามารถปลดภาระหนี้สินและเอื้อเฟื้อถึงชุมชนได้ด้วย และรางวัลเชิดชูเกียรติที่ ได้รับ เป็นเครื่องหมาขบ่งบอกถึงความเป็นปราชญ์ชาวบ้านด้านการเกษตรที่สามารถถ่ายทอดองค์รู้ แก่ชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม ส่วนเบื้องหลังความสำเร็จของปราชญ์ชาวบ้นในเขตจังหวัด มหาสารคาม ได้แก่การมีความพึงพอใจในการสร้างฐานะ การต่อสู้ชีวิตด้วยการปรับเปลี่ยนวิธีคิดใน การทำเกษตรแนวใหม่ที่ป็นลักษณะเฉพาะตน คนภายในครอบครัวที่พร้อมใจกันเป็นหนึ่งเดียว และการหมั่นแสวงหาความรู้อย่างสม่ำเสมอของปราชญ์ชาวบ้าน ส่วนรูปแบบการดำเนินชีวิตตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงของปราชญ์ชาวบ้านในเขต จังหวัดมหาสารคาม ได้ขีดแนวทางสายกลาง(มัชฌิมาปฏิปทา ที่ประกอบด้วยความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกันที่ดี การมีความรู้และคุณธรรม มาประยุกต์ใช้ในภากเกษตรแบบ ผสมผสาน ทำให้การดำเนินชีวิตมีการไม่ใช้จ่ายเกินตัว มีการเก็บออมมากขึ้น คิดและวางแผนอย่าง รอบคอบ ระมัดระวัง มีสติในการทำงาน แสวงหาความรู้อยู่ตลอด ทำให้ก้วทันโลกยุกใหม่ มี ภูมิคุ้มกันที่ไม่เสี่ยงต่อภาวะเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา รู้จักใช้และ จัดการอย่างฉลาด มี ความรอบรู้ ประกอบทั้งความซื่อสัต สุจริต มีความขยัน อดทน รู้จักเอื้อเฟื้อแบ่งปัน ดำเนินชีวิต ด้วขความมีปัญญารอบคอบ ซึ่งจะส่งผลให้กากการเกษตรของตนมีความสมดุล พร้อมรับต่อการ เปลี่ยนแปลง และก้าวทันต่อโลกขุคโลกาภิวัตน์ สามารถมีคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืนได้ในที่สุด กระบวนการและวิธีการถ่ายทอดองค์ความรู้ของปราชญ์ชาวบ้านในการดำเนินชีวิต ตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงต่อชุมชนใกลี้เคียง จากกรณีศึกษาทั้ง s ท่านก็มีหลากหลายวิธีการ เช่น การเล่าสู่กันฟังและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ต่อกันและกัน การถ่ายทอดเทคนิคแก้ปัญหาพื้นที่ด้วย วิธีที่เหมาะสม การสร้างแรงจูงใจให้มีความอยากนำไปปฏิบัติอย่างจริงจัง การวางแผนการผลิตให้ สอดคล้องกับความต้องการของตลาด การคำนึงถึงระบบนิเวศ การถ่ายทอดความรู้แบบบรรยาย การ สาธิตทดลองให้ดูเป็นตัวอย่าง การให้ลงมือปฏิบัติและสอบถามได้ในขณะที่ลงมือปฏิบัติ การจัด เสวนากลุ่ม การถ่ายทอดความรู้โดยการศึกษาดูงานนอกสถานที่ และการศึกษาจากเอกสารตำราที่ ทางศูนย์แต่ละแห่งได้บันทึกรวบรวมไว้ตลอดถึงศึกษาเปรียบเทียบข้อดีข้อเสียของผลผลิต เพื่อเป็น ข้อมูลนำไปปรับปรุงแก้ใขให้ดียิ่งขึ้น เป็นการขยายผลองค์ความรู้ไปสู่เกษตรกร บุคคลที่สนใจ หน่วขงานภาครัฐ และสถาบันการศึกษา เพื่อได้ต่อขอดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงให้ กว้างขวางยิ่งขึ้น สำหรับข้อเสนอแนะจากการวิจัข ต้องให้รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องส่งเสริม สนับสนุนประชาชนได้มีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์ประเทศชาติ โดยการยึดหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงในการคำเนินชีวิต ให้ครอบคลุมทุกกลุ่มอาชีพ อันจะนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน สำหรับข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไป ควรมีการศึกษาการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงของหน่วยงานภาครัฐสู่ครัวเรือน ในจังหวัดมหาสารคาม เพื่อกระจาขคุณภาพชีวิตที่ดีสู่ ประชากรอย่างทั่วถึง

คำสำคัญ