หุ่นยนต์เสริมการเรียนรู้สำหรับเด็ก/หุ่นยนต์เพื่อนผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยต่อยอดจากโครงการหุ่นยนต์เสริมการเรียนรู้ (Educational Robot) ซึ่งได้ออกแบบ และพัฒนาหุ่นยนต์ต้นแบบ หุ่นยนต์กุ๊กไก่ อันมีจุดประสงค์เพื่อเป็นสื่อในการจัดการเรียนการสอนให้กับครูหรือผู้ดูแล ในการจัดการเรียนการสอนให้กับน้องที่มีความต้องการพิเศษในระดับก่อนวัยเรียนและระดับปฐมวัยทั้งแบบเดี่ยวและแบบกลุ่ม โดยมุ่งแก้ปัญหาความไม่เพียงพอของจำนวนนักบำบัดและผู้ดูแลเด็กที่มีความต้องการพิเศษ หุ่นยนต์กุ๊กไก่จะมีบทบาทในการแสดงบทเรียนให้กับเด็ก ซึ่งบทเรียนเหล่านี้ถูกกำหนดโดยครูหรือผู้ดูแล และครูจะปรับเปลี่ยนบทบาทไปเป็นผู้ให้แรงเสริมและควบคุมบรรยากาศของชั้นเรียนให้ดำเนินไปอย่างราบรื่น นอกจากนี้หุ่นยนต์กุ๊กไก่ ยังสามารถขยายตลาดไปยังกลุ่มผู้สูงอายุ ซึ่งมีจำนวนประมาณ 11 ล้านคนในประเทศ ด้วยการปรับเปลี่ยนซอฟท์แวร์ภายในหุ่นยนต์ให้เหมาะกับกลุ่มผู้สูงอายุ โดยหุ่นยนต์เป็นเพื่อนและผู้นำในการทำกิจกรรมต่างๆ เช่น เล่นเพลง ธรรมะ จัดเกมฝึกสมองต่างๆ เป็นต้น สำหรับแนวทางการพัฒนาหุ่นยนต์ สามารถแบ่งได้ออกเป็น 3 ส่วน คือ การพัฒนาด้านฮาร์ดแวร์ การพัฒนาด้านซอฟท์แวร์ และ ความเหมาะสมของเนื้อหาการพัฒนาด้านฮาร์ดแวร์ ทีมวิจัยได้มีการปรับเปลี่ยนวัสดุหุ่อหุ้มจากการผลิตด้วยเครื่องพิมพ์ 3 มิติ ให้เป็นแบบขึ้นรูปด้วยไฟเบอร์กลาส ทำให้มีความแข็งแรงทนทานเพิ่มขึ้น ลดน้ำหนักของหุ่นยนต์ รวมถึงเพิ่มความสวยงานน่าใช้ ในขณะที่การพัฒนาด้านซอฟท์แวร์ถูกแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ตามความต้องการของผู้ใช้งาน โดยกลุ่มเด็ก หุ่นยนต์สามารถทำหน้าที่เป็นสื่อช่วยสอนและให้การตอบสนองต่อเด็กทั้งแบบอัตโนมัติ หรือผู้ดูแลสามารถควบคุมหุ่นยนต์ผ่านแอปพลิเคชันโทรศัพท์มือถือ เพื่อให้บรรยากาศในห้องเรียนเป็นไปอย่างเหมาะสม และในกลุ่มผู้สูงอายุ หุ่นยนต์มีเกมสำหรับฝึกสมอง เพลง ธรรมะ และการเชิญชวนผู้สูงอายุออกกำลังกาย โดยผู้สูงอายุสามารถควบคุมหุ่นยนต์ผ่านแป้นกดไม้ที่มีขนาดใหญ่ได้ด้วยตนเอง นอกจากนี้ผู้ดูแลยังสามารถสังเกตพฤติกรรมของน้องคนพิเศษและผู้สูงอายุระหว่างการใช้งาน ด้วยระบบเว็บแอปพลิเคชันย้อนหลังได้ สำหรับการพัฒนาในส่วนเนื้อหา ทีมวิจัยได้ปรับปรุงบทเรียนให้รองรับทั้งภาคภาษาไทยและภาคภาษาอังกฤษทั้งสิ้น 40 บทเรียน พร้อมทั้งจัดทำตัวการ์ตูนแอนิเมชันเพื่อเพิ่มความน่าสนใจในการใช้งานสำหรับหุ่นยนต์เสริมการเรียนรู้ และ เพิ่มจำนวนเกมส์ฝึกสมองให้มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้นสำหรับหุ่นยนต์เพื่อนผู้สูงอายุจากการวิเคราะห์แบบสอบถามจากศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุจังหวัดปทุมธานี สถานคุ้มครองและพัฒนาคนพิการบ้านราชาวดี (หญิง) และ สถานคุ้มครองและพัฒนาคนพิการบ้านราชาวดี (ชาย) จำนวน 57 ท่านพบว่ามีค่า SUS score 66.41 ซึ่งอยู่ในระดับที่พอใช้งานได้ ซึ่งให้ผลที่สอดคล้องกับแบบสอบถามเรื่องความพึงพอใจในเรื่องของคุณภาพและรูปลักษณ์ และยังพบว่าผู้ตอบแบบสอบถามมีความสนใจจะซื้อและเช่าหุ่นยนต์เสริมการรู้

คำสำคัญ