การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาปล้องอ้อย

บทคัดย่อ

การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาปล้องอ้อยณัฐชพงศ์ เพชรฤทธิ์*, ประชา ณะเตีย และ สุขาวดี จารุรัชต์ธำรงศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสตูลบทคัดย่อ การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาปล้องอ้อย Breeding and Nursing of Giant Kuhli Loach, Pangio myersi (Harry, 1949) ได้ดำเนินการทดลองที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสตูล ในระหว่างเดือนตุลาคม 2564 ถึง มกราคม 2565 โดยวิธีการฉีดกระตุ้นแม่พันธุ์ปลาปล้องอ้อยที่มีความยาวเฉลี่ย 7.94+0.34 เซนติเมตร และน้ำหนักเฉลี่ย 2.09+0.21 กรัม ด้วยฮอร์โมนสังเคราะห์ Buserelin acetate (Bus) ในอัตราความเข้มข้นต่างกัน 4 ระดับ คือ 15, 20, 25 และ 30 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม ร่วมกับยาเสริมฤทธิ์ Domperidone (Dom) 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม พ่อพันธุ์ปลาปล้องอ้อยมีความยาวเฉลี่ย 7.90+0.29 เซนติเมตร และน้ำหนักเฉลี่ย 1.73+0.79 กรัม ฉีดกระตุ้นด้วย Bus ในอัตรา 10 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม ร่วมกับ Dom 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม การเพาะพันธุ์ใช้วิธีเลียนแบบธรรมชาติในตู้กระจกที่มีระบบน้ำหมุนเวียนไหลผ่าน 2 ลิตรต่อนาที ใช้อัตราส่วนเพศเมียต่อเพศผู้ 1 ต่อ 4 ตัวต่อตู้ ผลการทดลองพบว่า หลังการฉีดประมาณ 10-12 ชั่วโมง แม่พันธุ์ปลาทุกชุดการทดลองมีการวางไข่ 100 เปอร์เซ็นต์ จำนวนไข่ต่อแม่เฉลี่ยชุดการทดลองที่ฉีดด้วย Bus 15 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม มีค่าน้อยกว่าชุดการทดลองอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p0.05) ไข่ปลาปล้องอ้อยเป็นประเภทไข่จมติดวัสดุ แต่มีความเหนียวไม่มาก มีรูปร่างกลม สีเขียวใส ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ย 0.92?0.05 มิลลิเมตร พัฒนาการของคัพภะจนฟักเป็นตัวใช้เวลา 15 ชั่วโมง 55 นาที ที่อุณหภูมิน้ำ 25.0-28.0 องศาเซลเซียส ลูกปลาแรกฟักมีความยาวเฉลี่ย 1.59?0.04 มิลลิเมตร พัฒนาการจากลูกปลาวัยอ่อนจนมีลักษณะเหมือนตัวเต็มวัยใช้เวลา 50 วัน การอนุบาลลูกปลาปล้องอ้อยวัยอ่อนในตู้กระจกโดยให้อาหารที่ต่างกัน ในช่วงอายุ 3-30 วัน คือ อาร์ทีเมียวัยอ่อนแช่แข็ง ไรแดงวัยอ่อนแช่แข็ง และหนอนจิ๋วมีชีวิต และในช่วงอายุ 31-60 วัน ให้อาหารสำเร็จรูปชนิดเกล็ดจมน้ำ โปรตีนไม่น้อยกว่า 40 เปอร์เซ็นต์ เหมือนกัน พบว่า ความยาวเฉลี่ย ความยาวเพิ่มต่อวัน น้ำหนักเฉลี่ย น้ำหนักเพิ่มต่อวัน อัตราการเจริญเติบโตจำเพาะ และอัตราการรอดตาย ของชุดการทดลองที่ให้อาร์ทีเมียวัยอ่อนแช่แข็ง มีค่ามากกว่าชุดการทดลองที่ให้ไรแดงวัยอ่อนแช่แข็ง และหนอนจิ๋วมีชีวิต อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ต้นทุนการผลิตลูกปลาปล้องอ้อย ขนาด 19.00-24.79 เซนติเมตร เท่ากับ 2.29, 2.31 และ 3.58 บาทต่อตัว ตามลำดับ ดังนั้นเมื่อพิจารณาจากจำนวนไข่ต่อแม่ อัตราการปฏิสนธิ อัตราการฟัก และอัตราการรอดตาย จึงสรุปได้ว่าการเพาะพันธุ์ปลาปล้องอ้อยควรใช้อัตราการฉีดฮอร์โมน Bus 20 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม ร่วมกับ Dom 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม เป็นอัตราที่เหมาะสมที่สุด ส่วนการอนุบาลลูกปลาปล้องอ้อยในช่วงอายุ 3-30 วัน ควรให้อาร์ทีเมียวัยอ่อนแช่แข็ง และเมื่ออายุ 31-60 วัน ปรับเปลี่ยนเป็นอาหารสำเร็จรูปชนิดเกล็ดจมน้ำ โปรตีนไม่น้อยกว่า 40 เปอร์เซ็นต์ เป็นอาหารที่เหมาะสมที่สุด เมื่อพิจารณาจากอัตราการเจริญเติบโต อัตราการรอดตาย และต้นทุนการผลิตคำสำคัญ : ปลาปล้องอ้อย, การเพาะพันธุ์, การอนุบาล, อาหาร, การให้อาหาร*ผู้รับผิดชอบ : ม.7 ต. กำแพง อ. ละงู จ. สตูล 91110 โทร 0 7477 5455 e-mail : natch08@hotmail.com

คำสำคัญ