การเพาะและอนุบาลปลาหม่น

บทคัดย่อ

2. การเพาะและอนุบาลปลาหมน ศุภยศ ลาภลน* และ อนุสรณ/ แสนอาษา ศูนย+วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว+น้ำจืดแม"ฮ"องสอน บทคัดยอ การเพาะและอนุบาลปลาหม%น BanganaidevdeviI (Hora, 1936) ดำเนินการทดลองที่ศูนย"วิจัยและพัฒนาการ เพาะเลี้ยงสัตว"น้ำจืดแม%ฮ%องสอน ระหว%างเดือนพฤศจิกายน 2561–กันยายน 2562 โดยเพาะพันธุ"ปลาหม%นจำนวน 36 คู% พ%อ พันธุ"มีความยาวเฉลี่ย 18.22?1.31 เซนติเมตร น้ำหนักเฉลี่ย 54.13?1.48 กรัม แม%พันธุ" มีความยาวเฉลี่ย 17.19?2.16 เซนติเมตร น้ำหนักเฉลี่ย 52.96?2.22 กรัม แบ%งการทดลองเป?น 4 ชุด การทดลอง โดยชุดการทดลองที่ 1, 2 และ 3 ฉีด กระตุ#นแม%พันธุ"ด#วยฮอร"โมนสังเคราะห"ibuserelin acetate (Bus) ในอัตรา 10, 20 และ 30 ไมโครกรัมต%อกิโลกรัม ตามลำดับ ร%วมกับยาเสริมฤทธิ์ domperidone (Dom) 10 มิลลิกรัมต%อกิโลกรัม ส%วนชุดการทดลองที่ 4 (ชุดควบคุม) ฉีดด#วยน้ำเกลือ 1 มิลลิลิตรต%อกิโลกรัม ทำการผสมเทียมด#วยวิธีแห#งดัดแปลง นำไข%ไปฟnกลงในบีกเกอร" พบว%าชุดการทดลองที่ 1, 2 และ 3 มี อัตราการตกไข% 100 เปอร"เซ็นต" ชุดการทดลองที่ 1, 2 และ 3 มีอัตราการปฏิสนธิ 68.00?3.60,ร74.66?8.62 และ 57.00?8.00 เปอร"เซ็นต" อัตราการฟnก 82.70?4.00, 86.21?3.27 และ 69.57?12.36 เปอร"เซ็นต" และ อัตราการรอดตาย 68.38?24.29, 56.04?1.98 และ 60.51?5.73 เปอร"เซ็นต" เมื่อนำข#อมูลที่ได#มาวิเคราะห"ค%าทางสถิติ พบว%ามีความแตกต%างกัน อย%างไม%มีนัยสำคัญ (p>0.05) แต%แตกต%างจากชุดการทดลองที่ 4 อย%างมีนัยสำคัญ (p<0.05) สรุปได#ว%าการฉีดกระตุ#นด#วย (Bus) ความเข#มข#น 10 ไมโครกรัมต%อกิโลกรัม ร%วมกับ (Dom) 10 มิลลิกรัมต%อกิโลกรัม เป?นอัตราที่เหมาะสมที่สุด ไข%ปลาหม%นมีลักษณะกลมใส เป?นไข%ประเภทครึ่งจมครึ่งลอย (semi-bouyantiegg) ไข%ก%อนได#รับการผสมมีเส#นผ%าน ศูนย"กลางเฉลี่ยr1.03?0.06 มิลลิเมตร พัฒนาการของคัพภะในระยะต%าง ๆ หลังจากที่ไข%ได#รับการผสมใช#เวลาดังนี้ ระยะ cleavage ใช#เวลา 1 ชั่วโมง 51 นาที พัฒนาจนถึงเกิด somite ใช#เวลา 9 ชั่วโมง 24 นาที ไข%เริ่มฟnกเป?นตัวหลังจากได#รับการ ผสม 16 ชั่วโมง 12 นาที ที่อุณหภูมิน้ำระหว%าง 22-27 องศาเซลเซียส ลูกปลาอายุ 3 วัน มีขนาดความยาวเฉลี่ย 5.56 มิลลิเมตร และมีความกว#างปาก 1.03?0.21 มิลลิเมตร ลูกปลาหม%นวัยอ%อนพัฒนาจนมีลักษณะคล#ายตัวเต็มวัยใช#เวลา 45 วัน การอนุบาลลูกปลาหม%นโดยนำลูกปลาหม%นวัยอ%อนอายุ 7 วัน มีความยาวเริ่มต#นเฉลี่ย 0.73?0.02 เซนติเมตร น้ำหนักเฉลี่ย 0.0038?0.0018 กรัม มาอนุบาลในตู#กระจกขนาด 45x90x45 เซนติเมตร ใส%น้ำปริมาตร 100 ลิตร อนุบาลด#วย อัตราความหนาแน%น 5, 10 และ 15 ตัวต%อลิตร เป?นเวลา 45 วัน พบว%ามีความยาวเฉลี่ย 1.78?0.47, 1.46?0.29 และ 1.42?0.31 เซนติเมตร ตามลำดับ น้ำหนักเฉลี่ย 0.0776?0.0498 , 0.0490?0.0624 และ 0.0481?0.0264 กรัม ตามลำดับ และมีเปอร"เซ็นต"อัตราการรอดตายเฉลี่ยร#อยละ 47.33?3.21, 40.33?7.23 และ 54.99?12.33 ตามลำดับ เมื่อนำข#อมูลที่ ได#มาวิเคราะห"ค%าทางสถิติ พบว%า ลูกปลาที่ปล%อยในอัตราความหนาแน%น 5 ตัวต%อลิตร มีความยาวเฉลี่ยและน้ำหนักเฉลี่ย มากกว%าลูกปลาที่ปล%อยในอัตราความหนาแน%น 10 และ 15 ตัวต%อลิตรiอย%างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) สรุปได#ว%าการ อนุบาลลูกปลาหม%นในตู#กระจกที่อัตราความหนาแน%น 5 ตัวต%อลิตร เป?นอัตราเหมาะสมที่สุด เมื่อพิจารณาจากการเจริญเติบโต และอัตราการรอดตาย คำสำคัญ: ปลาหม"น, การเพาะพันธุ+, การอนุบาล ผู#รับผิดชอบ: 61 หมู% 5 ต.ผาบ%อง อ.เมือง จ.แม%ฮ%องสอน 58000 โทร. 0 5368 419 E-mail : ifmaehongson@gmail.com

คำสำคัญ