การศึกษาสารสกัดที่แยกได้จากใบมะกรูดต่อการยับยั้งการแสดงออกของวิล์มทูเมอร์วัน เอ็มอาร์เอ็นเอในเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาว และเซลล์มะเร็งที่แยกได้จากผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาว

บทคัดย่อ

มะเร็งเม็ดเลือดขาวหรือลิวคีเมียเป็นความผิดปกติในกลุ่มของมะเร็งทางโลหิตวิทยา ซึ่งพบลักษณะ มีการแบ่งตัวเพิ่มขึ้นอย่างไม่สามารถควบคุมได้ของเซลล์เม็ดเลือดที่เป็นเซลล์มะเร็ง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เซลล์ในกลุ่มเม็ดเลือดขาว ซึ่งจากการศึกษาที่ผ่านมาพบว่าการแสดงออกของยีนและโปรตีนวิล์มทูเมอร์วัน ในระดับสูงเกี่ยวข้องกับกระบวนการเกิดมะเร็ง ในปจั จุบันการรักษามะเร็งเม็ดเลือดขาวโดยการให้ยาเคมี บำบัดเป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพและเป็นที่นิยม แต่เนื่องจากคุณสมบัติของยาที่มีฤทธิใ์ นการทำลายเซลล์ที่ มีการแบ่งตัวเร็วอย่างรวดเร็วผิดปกติ ทำให้เซลล์ที่ยังมีการแบ่งตัวในภาวะปกติถูกทำลายด้วยเช่นกัน เพื่อ ลดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาเคมีบำบัด สารจากธรรมชาติที่สกัดได้จากพืชสมุนไพรที่มีฤทธิ์ ในการต้านมะเร็ง และคาดว่าก่อให้เกิดผลข้างเคียงน้อยกว่ายาเคมีบำบัด จึงถูกนำมาศึกษาเพื่อพัฒนาเป็น ยารักษามะเร็งเม็ดเลือดขาว น้ำมันหอมระเหยและสารสกัดจากใบมะกรูดเคยมีการศึกษาพบว่ามีฤทธิใ์ นการ ทำลายเซลล์มะเร็ง ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นพิษและผลต่อการยับยั้งการ แสดงออกยีนและโปรตีนวิล์มทูเมอร์วันของสารสกัดหยาบแยกส่วนจากใบมะกรูด และหาสารสกัดหยาบแยก ส่วนจากใบมะกรูดที่มีฤทธิด์ ีที่สุด ในการยับยัง้ การแสดงออกของยีนและโปรตีนวิล์มทู-เมอร์วันในเซลล์มะเร็ง เม็ดเลือดขาวเพาะเลี้ยงชนิด K562, Molt4, U937 และ HL60 ซึ่งสารสกัดหยาบแยกส่วนจากใบมะกรูดจะถูก สกัดด้วยตัวทำละลายต่างๆ ประกอบด้วยเอทธานอล เฮกเซน เอธิลอะซิเตด บิวทานอล และเมธานอล จากนั้นทำการศึกษาความเป็นพิษของสารสกัดต่อเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวด้วยวิธี MTT และศึกษาผลต่อ การแสดงออกของยีนและโปรตีนวิล์มทูเมอร์วันในเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวด้วยวิธี real-time PCR และ Western blot ตามลำดับ สารสกัดหยาบแยกส่วนจากใบมะกรูดที่สกัดด้วยเอทิลอะซิเตดและเฮกเซนมีฤทธิด์ ี ในการทำลายเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิด K562, Molt4, U937 และ HL60 โดยสารสกัดหยาบแยกส่วนที่ สกัดด้วยเอทิลอะซิ-เตดมีฤทธิด์ ีที่สุด โดยมีค่า IC50 เท่ากับ 35.3?1.4, 21.8?0.4, 19.8?1.0 และ 19.0?0.6 ?g/ml ตามลำดับ ในขณะที่สารสกัดหยาบแยกส่วนที่สกัดด้วยเอธานอลและบิวทานอลมีฤทธิต์ ่ำ ส่วนสาร สกัดหยาบแยกส่วนที่สกัดด้วยเมธานอลไม่แสดงฤทธิใ์ นการทำลายเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวทัง้ 4 ชนิด จาก การศึกษาผลของสารสกัดหยาบแยกส่วนจากใบมะกรูดต่อการแสดงออกของยีนและโปรตีนวิล์มทูเมอร์วัน พบว่า สารสกัดหยาบแยกส่วนที่สกัดด้วยเฮกเซน มีฤทธิด์ ีที่สุดในการยับยัง้ การแสดงออกของยีนและโปรตีน วิล์มทูเมอร์วันในเซลล์เม็ดเลือดขาวทัง้ หมด โดยสารสกัดดังกล่าวสามารถลดระดับการแสดงออกของวิล์มทู เมอร์วันเอ็มอาร์เอ็นเอในเซลล์ K562, Molt4, U937 และ HL60 ได้เท่ากับ 27, 27, 36 และ 27% ตามลำดับ โดยวิธี RT-PCR และ 60, 52, 42 และ 44% ตามลำดับ โดยวิธี real time RT-PCR เมื่อเทียบกับชุดควบคุม และสามารถลดระดับการแสดงออกของโปรตีนวิล์มทูเมอร์วันในเซลล์ K562 และ Molt4 ได้ 61 และ 33% ตามลำดับ เมื่อเทียบกับชุดควบคุม ซึ่งการแสดงออกของโปรตีนวิล์มทูเมอร์วันในเซลล์ U937 และ HL60 ไม่ สามารถตรวจสอบด้วยวิธีที่ใช้ในการศึกษานี้ สารสกัดหยาบแยกส่วนจากใบมะกรูดที่สกัดด้วยเฮกเซนพบว่า สามารถลดการแสดงออกของยีนวิล์มทูเมอร์วัน แบบเป็นไปตามความเข้มข้นและระยะเวลาที่เพิ่มมากขึ้นใน เซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวทัง้ 4ชนิด โดยวิธี real time RT-PCR และสามารถลดระดับการแสดงออกของ โปรตีนวิล์มทูเมอร์วันในเซลล์ K562 และ Molt4 แบบเป็นไปตามความเข้มข้นและระยะเวลาที่เพิ่มมากขึ้นได้ เช่นกัน นอกจากนี้พบว่าสารสกัดหยาบแยกส่วนที่สกัดด้วยเฮกเซนที่ความเข้มข้นที่ไม่เป็นพิษต่อเซลล์ สามารถลดการแสดงออกของยีนวิล์มทูเมอร์วัน ในเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวที่แยกได้จากผู้ป่วยได้โดยคิด เป็น 76.47% ของจำนวนผู้ป่วยทัง้ หมด โดยสามารถยับยัง้ การแสดงออกของยีน วิล์มทูเมอร์วัน ได้ตั้งแต่ 15 ถึง 99.6% เทียบกับชุดควบคุม และพบว่ามีผลในการลดอัตราการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวได้ ด้วย ดังนั้นสารสกัดหยาบแยกส่วนจากใบมะกรูดที่สกัดด้วยเฮกเซน จึงอาจจะเป็นยาต้านมะเร็งเม็ดเลือด ขาวที่เป็นความหวังตัวใหม่ในอนาคต ซึ่งสารออกฤทธิด์ ังกล่าวควรมีการศึกษาวิเคราะห์ต่อไป

คำสำคัญ