การประเมินสภาวะทรัพยากรปูม้า (Portunus pelagicus Linnaeus, 1758) บริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออกของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การประเมินสภาวะทรัพยากรปูม้า (Portunus pelagicus) บริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออกของประเทศไทย ดำเนินการตั้งแต่เดือนมกราคม ถึงธันวาคม ปี 2562 พบว่า เครื่องมือประมงหลักที่จับปูม้า ได้แก่ ลอบปู และอวนจมปู มีแหล่งประมงที่สำคัญในเขตทะเลชายฝั่ง ลอบปูและอวนจมปูมีอัตราการจับสัตว์น้ำเฉลี่ย 0.26 กิโลกรัม/ลอบ 10 ลูก และ 0.23 กิโลกรัม/ ความยาวอวน 100 เมตร และจับปูม้าได้ร้อยละ 92.24 และ 84.43 ของสัตว์น้ำที่จับได้ทั้งหมด ตามลำดับ และพบว่าปูม้ามีค่า ความยาวอนันต์เท่ากับ 20.50 เซนติเมตร สัมประสิทธิ์การเติบโตเท่ากับ 1.75 ต่อปี ค่าสัมประสิทธิ์การตายรวม (Z) เท่ากับ 10.88 ต่อปี ค่าสัมประสิทธิ์การตายโดยธรรมชาติ (M) เท่ากับ 2.93 ต่อปี ค่าสัมประสิทธิ์การตายจากการประมง (F) เท่ากับ 7.95 ต่อปี มีสัดส่วนการใช้ประโยชน์จากปูม้า เท่ากับ 0.73 และมีจำนวนประชากรทดแทนปูม้าในแหล่งประมงเมื่อขนาดความกว้างกระดอง 4.00 เซนติเมตร จำนวน 59,369,033 ตัว โดยปูม้ามีศักย์การผลิตสูงสุดที่ยั่งยืนและมูลค่าสูงสุดที่ยั่งยืนในปี 2562 เท่ากับ 4,209.86 ตัน และ 634.93 ล้านบาท ตามลำดับ ซึ่งมีระดับการลงแรงประมงจับปูม้าในปัจจุบันบริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออกของประเทศไทยสูงกว่าระดับการลงแรงที่เหมาะสมที่ผลิตสูงสุดที่ยั่งยืนแล้ว ร้อยละ 10 แนวทางการจัดการทรัพยากรปูม้าบริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออกของประเทศไทย โดยการกำหนดขนาดของช่องตาอวน ลอบปูใช้ขนาดตาอวนหุ้มลอบไม่ต่ำกว่า 2.50 นิ้ว และอวนจมปูใช้ขนาดตาอวนไม่ต่ำกว่า 9.00 เซนติเมตร (3.50 นิ้ว) กำหนดจำนวนลอบปูให้เรือประมงพื้นบ้านและพาณิชย์ ใช้ทำการประมงแต่ละครั้ง ไม่เกิน 46 และ 1,357 ลูก/ลำ ตามลำดับ ส่วนอวนจมปูใช้ความยาวอวนทำประมงแต่ละครั้งไม่เกิน 3,045 และ 4,167 เมตร/ลำ ตามลำดับ รวมถึงการส่งเสริมให้ปล่อยปูม้าที่มีไข่นอกกระดองที่จับได้กลับสู่ทะเลโดยตรง หรือมอบแม่พันธุ์ปูม้าไข่นอกกระดองให้ไปเพาะฟักลูกปูม้าเพื่อปล่อยคืนสู่ธรรมชาติที่เรียกว่าธนาคารปู อย่างน้อย 97 ตัว/วัน ปล่อยอย่างน้อย 200 วัน/ปี จะทำให้ปูม้ากลับมาอยู่ในระดับที่ใช้ประโยชน์อย่างสูงสุดและยั่งยืนภายใต้การแรงประมงที่มีอยู่