การพัฒนาความรู้และองค์ประกอบชุมชนสร้างสรรค์ Smart Community ของชุมชนในสังคมไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. วิเคราะห์ความรู้และองค์ประกอบชุมชนสร้างสรรค์ “Smart Community” ของชุมชนในสังคมไทย 2. พัฒนาองค์ประกอบชุมชนสร้างสรรค์ “Smart Community” ของชุมชนในสังคมไทย และ 3. นำเสนอรูปแบบชุมชนสร้างสรรค์ “Smart Community” ของชุมชนในสังคมไทย การวิจัยครั้งนี้การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การศึกษาในเชิงเอกสาร ทำการทบทวนจากแนวคิด ทฤษฎี เอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเพื่อนำมาวิเคราะห์ และสังเคราะห์หาปัจจัยที่มีอิทธิพลทางตรงต่อองค์ประกอบชุมชนสร้างสรรค์ จำนวน 50 เรื่อง สัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 50 รูปหรือคน เพื่อศึกษาบริบทของชุมชนเพื่อนำไปพัฒนาองค์ประกอบชุมชนสร้างสรรค์ในสังคมไทย การสนทนากลุ่มเฉพาะกับผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 10 รูปหรือคน เพื่อพัฒนาองค์ประกอบชุมชนสร้างสรรค์ในสังคมไทย และการประชาคมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลักในการคืนข้อมูลนำเสนอรูปแบบฯ และรับฟังข้อเสนอแนะในการนำเสนอรูปแบบชุมชนสร้างสรรค์ “Smart Community” ในสังคมไทยจากตัวแทนท้องที่ ตัวแทนท้องถิ่น นักวิชาการท้องถิ่นและปราชญ์ท้องถิ่น จำแนกตามพื้นที่เป้าหมาย ประกอบด้วย บริบทของชุมชนเมืองที่เทศบาลเมืองชุมแสง จำนวน 25 คน และบริบทชุมชนชนบทที่ชุมชนบ้านหนองกระดูกเนื้อ จำนวน 21 คน รวมทั้งสิ้นจำนวน 46 คน และใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบชุมชนสร้างสรรค์ “Smart Community” ของชุมชนในจังหวัดนครสวรรค์ ประกอบด้วย 2 ส่วน ดังนี้ ส่วนที่ 1 ชุมชนสร้างสรรค์ “Smart Community” หมายถึง การพัฒนาหมู่บ้านชุมชนให้น่าอยู่ ทันสมัย ประชาชนอยู่ดี มีสุข อย่างยั่งยืน มีสิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม คุณภาพชีวิต เศรษฐกิจ และสังคม เหมาะสมต่อการอยู่อาศัย สร้างคุณภาพชีวิตที่ดี ปลอดภัย ไม่มีอาชญากรรม และเป็นสังคมแหล่งการเรียนรู้ องค์ประกอบชุมชนสร้างสรรค์ “Smart Community” ประกอบด้วย 5D คือ คนดี - Smart People วัฒนธรรมดี - Smart Culture สภาพแวดล้อมดี - Smart Ecology เศรษฐกิจดี - Smart Economy และภูมิปัญญาท้องถิ่นดี - Smart Technology และส่วนที่ 2 ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาชุมชนเพื่อไปสู่ความเป็นชุมชนสร้างสรรค์ “Smart Community” - Smart 5D จะต้องประกอบไปด้วยการขับเคลื่อนใน 3 ปัจจัยหลัก (IES) ประกอบด้วย 1) ปัจจัยภายใน (Internal Factors) เป็นปัจจัยที่เกิดจากการพัฒนาภายในชุมชน ประกอบด้วย H+P+E+L ทุนมนุษย์ (Human Capital) การมีส่วนร่วมของประชาชน (Public Participation) ทุนเศรษฐกิจ (Economic Capital) และชุมชนแห่งการเรียนรู้ (Learning Community) 2) ปัจจัยภายนอก (External Factors) เป็นปัจจัยที่เกิดจากการพัฒนาภายนอกชุมชน ประกอบด้วย A + C + G ภาคีเครือข่าย (Alliance) การพัฒนาชุมชน หมู่บ้าน (Community Development) และการสนับสนุนจากภาครัฐ (Government Support) และ 3) ปัจจัยสนับสนุน (Support Factors) เป็นปัจจัยที่คอยส่งเสริมและเอื้อประโยชน์ต่อการพัฒนาชุมชน ประกอบด้วย C + C + C การประสานงาน (Coordination) การสื่อสาร (Communication) และหลักการอยู่ร่วมกัน (สาราณียธรรม 6) (Coexistence)

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ