การศึกษาและพัฒนารูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชนตำบลโคกกลางอย่างยั่งยืน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
แผนงานวิจัยเรื่อง การศึกษาและพัฒนารูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชนตำบลโคกกลางอย่างยั่งยืน ประกอบด้วย โครงการย่อย 1 การศึกษาทุนวัฒนธรรมชุมชนรอบป่าเพื่อเป็นฐานสู่การพัฒนารูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชน ตำบลโคกกลางอย่างยั่งยืน โครงการย่อย 2 การบริหารจัดการและการสร้างเครือข่ายเยาวชนรอบป่าเพื่อการอนุรักษ์ป่าชุมชน ตำบลโคกกลางอย่างยั่งยืน โครงการย่อย 3 การสร้างมูลค่าและคุณค่าจากเศษวัสดุในป่าเพื่อการอนุรักษ์ป่าชุมชน ตำบลโคกกลางอย่างยั่งยืน มีเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ 1) หารูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชนตำบลโคกกลางอย่างยั่งยืนโดยใช้ฐานของทุนวัฒนธรรมที่มีอยู่ในชุมชนเป็นตัวขับเคลื่อน 2) หารูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชนตำบลโคกกลางอย่างยั่งยืนโดยใช้กระบวนการบริหารจัดการและการสร้างเครือข่ายเยาวชนรอบป่าเป็นตัวขับเคลื่อน 3) หารูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชนตำบลโคกกลางอย่างยั่งยืนโดยการสร้างมูลค่าและคุณค่าจากเศษวัสดุในป่ามาพัฒนาเป็นสินค้าของชุมชน โดยชุมชนที่เป็นเป้าหมายเป็นชุมชนรอบป่าโคกกลาง อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ ประกอบด้วย 4 หมู่บ้านได้แก่ บ้านโกรกประดู่ บ้านหนองโดนน้อย บ้านไทรงาม บ้านร่มเย็น วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เพื่อให้ผลที่ได้จากการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ครอบคลุมทั้งมิติเชิงลึกและกว้างเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม แบบสอบถาม การประชุมแบบมีส่วนร่วม แผนที่ประวัติศาสตร์ Mind Map, SWOT Analysis, ปฏิทินวัฒนธรรม การสำรวจด้วยเครื่อง GPS และการสังเกต จากนั้นนำข้อมูลมาจำแนกตามวัตถุประสงค์ของการศึกษาแล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชนตำบลโคกกลางอย่างยั่งยืน เป็นการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน และสร้างสมดุลระหว่างการอนุรักษ์กับการใช้ประโยชน์จากป่าชุมชนอย่างยั่งยืน ซึ่งประกอบด้วย 3 ด้าน 1) รูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชนโดยใช้ฐานของทุนวัฒนธรรมที่มีอยู่ในชุมชนเป็นตัวขับเคลื่อน การเชื่อมความสัมพันธ์ของคนในชุมชนผ่านรูปแบบแผนปฏิบัติการ 3 ระดับ คือ 1.1) แผนปฏิบัติการระดับผู้นำ มุ่งเน้นสร้างความเข้าใจใช้บุคคลที่ผู้นำเคารพนับถือไปพบปะพูดคุย 1.2) แผนปฏิบัติการระดับชุมชน มุ่งสร้างความเข้าใจให้กับคนในชุมชน โดยเฉพาะคนที่บุกรุกพื้นที่ 1.3) แผนปฏิบัติการระดับเยาวชน มุ่งสร้างให้เยาวชนมีส่วนร่วมในกิจกรรม 2) รูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชนโดยใช้กระบวนการบริหารจัดการและการสร้างเครือข่ายเยาวชนรอบป่าเป็นตัวขับเคลื่อน การสร้างกฎ กติกา และระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการใช้ประโยชน์จากป่าให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่มีการบุกรุทำลาย การสำรวจพื้นที่ป่าอย่างละเอียดและใช้เป็นข้อมูลในการวางแผนการจัดการป่าไม้ จัดระบบการบริหารจัดการทรัพยากรป่า โดยการแบ่งหน้าที่ รับผิด ชอบของคนในชุมชน และความร่วมมือระหว่างผู้นำ ชุมชน และเยาวชน จาก 4 หมู่บ้าน จัดให้มีการพัฒนาและบทบาทของเยาวชนและชุมชนในการอนุรักษ์ ผ่านกระบวนการจัดกิจกรรมในป่า เช่น กิจกรรมเข้าค่ายลูกเสือ กิจกรรมสำรวจทรัพยากรป่า กิจกรรมฐานการเรียนรู้ของเยาวชน กิจกรรมบวชป่า เป็นต้น 3) รูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชนโดยการสร้างมูลค่าและคุณค่าจากเศษวัสดุในป่ามาพัฒนาเป็นสินค้าของชุมชน ศึกษาข้อมูลผู้ผลิตผลิตภัณฑ์หัตถกรรมในชุมชน สำรวจเศษวัสดุในป่าชุมชนนำไปใช้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์จากเศษวัสดุในป่าชุมชน เลือกแบบผลิตภัณฑ์ที่จะนำไปผลิตและการวิเคราะห์วัสดุที่จะนำไปใช้ในการผลิต ให้ความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการทำต้นแบบผลิตภัณฑ์ให้กับชุมชน และทดสอบความเข้าใจ การรับรู้ถึงขั้นตอนการสร้างมูลค่าและคุณค่าเศษวัสดุในป่าชุมชน ประเมินมูลค่าและคุณค่าผลิตภัณฑ์จากเศษวัสดุในป่าชุมชนในรูปแบบเชิงประเด็น คือ คุณค่าด้านจิตใจ คุณค่าด้านประโยชน์ คุณค่าด้านราคา สร้างอาชีพสร้างรายได้นอกเหนือจากอาชีพหลักและไม่ทำให้เกิดผลกระทบต่อทรัพยากรป่า