รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2560
การจัดการองค์ความรู้ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในเขตรักษาพันธ์สัตว์ป่าดงใหญ่ จังหวัดบุรีรัมย์
ณัฐวุฒิ ทะนันไธสง มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ พ.ศ. 2560 ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การจัดการองค์ความรู้ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่ จังหวัดบุรีรัมย์ เพื่อศึกษาองค์ความรู้ด้านอนุรักษ์และแนวทางการอนุรักษ์ทัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่ จังหวัดบุรีรัมย์ ประชากร คือ หมู่บ้านคลองโป่งและคลองหิน เป็นผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วย คณะกรรมการหมู่บ้าน ผู้สูงอายุ ปราชญ์ชาวบ้าน ครูและตัวแทนชาวบ้าน รวม 30 คน ใช้วิธีการศึกษาแบบมีส่วนร่วม ทั้งวิธีการสังเกต การสัมภาษณ์และการจัดเวทีชุมชน
ผลการศึกษา ภูมิปัญญาในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ที่พบในชุมชนบ้านคลองโป่งและบ้านคลองหิน สามารถแบ่งออกได้ 2 ประเภท ได้แก่ ภูมิปัญญาด้านความเชื่อพิธีกรรมและด้านวิถีชีวิตวิทยาการ ซึ่งด้าน ความเชื่อและพิธีกรรมพบภูมิปัญญาทั้งหมด 4 ภูมิปัญญา ได้แก่ พิธีกรรมการบวชป่า การปลูกต้นไม้ในช่วงปริวาสกรรม ความเชื่อด้านเจ้าป่าและความเชื่อเกี่ยวกับผีบรรพบุรุษ ส่วนด้านวิถีชีวิตและวิทยาการพบภูมิปัญญาในการอนุรักษ์ทั้งหมด 7 ภูมิปัญญา ได้แก่ การแบ่งพื้นที่ออกเป็นสัดส่วนเพื่อทำกินและพื้นที่อนุรักษ์ การปลูกพืชเพื่อเป็นอาหารสัตว์ การเพาะชำกล้าไม้คืนสู่ป่า การตั้งชมรมอาสาพิทักษ์ป่า กิจกรรมร่วมกันดับไฟป่า การอนุรักษ์แหล่งน้ำธรรมชาติไว้เป็นแหล่งน้ำดื่มของสัตว์ป่าและการประยุกต์ทำเครื่องส่งสัญญาณเสียงเพื่อขับไล่สัตว์ป่า มีแนวทางการจัดการในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม แบ่งออกเป็นทั้งหมด 6 แนวทางด้วยกัน ได้แก่ การจุดประกายพลังชุมชนและสร้างเครือข่าย การพัฒนาแผนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การสร้างการเรียนรู้และการมีส่วนร่วมของเยาวชน การบูรณาการหลักศาสนาและการส่งเสริมบทบาทพระสงฆ์ การจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาและการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
คำสำคัญ
ManagementKnowledgeการจัดการองค์ความรู้การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติNatural Resources Protection
งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง
การศึกษาภูมิวัฒนธรรมในการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ชุ่มน้ำหนองหาน-กุมภวาปี: กรณีศึกษาบ้านดอนคง บ้านดอนกลาง และบ้านเมืองปัง ตำบลอุ่มจาน อำเภอประจักษ์ศิลปาคม จังหวัดอุดรธานี
ณัฏฐนันธ์ สุวรรณวงก์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี พ.ศ. 2561 การสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนของชุมชนในพื้นที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาสมโภชน์ อ.ชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี
นางขนิษฐา สมร่าง มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี พ.ศ. 2551 โครงการศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชน เยาวชน และภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการติดตามและอนุรักษ์ ความหลากหลาย และทรัพยากรน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
อาจารย์ ดร. ทัตพร คุณประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ พ.ศ. 2554 การจัดทำฐานทรัพยากรธรรมชาติ และความหลากหลายทางชีวภาพ และการใช้ประโยชน์โดยชุมชน ในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน
รุ่งนภา ทากัน มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ พ.ศ. 2564 การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ไม้พุงสู่การตระหนักและสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นกรณีศึกษาชุมชนในอำเภอบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี
พิกุล สายดวง มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี พ.ศ. 2560 ภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการบริหารจัดการป่าชุมชนอย่างยั่งยืน : กรณีศึกษาป่าชุมชนบ้านเหล่าจั่น ตำบลหนองคู อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม
นายทนงศักดิ์ ปัดสินธุ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม พ.ศ. 2560 โครงการศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชน เยาวชน และภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อการติดตามและอนุรักษ์ ความหลากหลายและทรัพยากรน้ำ ในพื้นที่ลุ่มน้ำยวมจังหวัดแม่ฮ่องสอน
ทัตพร คุณประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ พ.ศ. 2553 การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยชุมชนมีส่วนร่วม : กรณีศึกษาป่าชุมชนบ้านศรีสรรเพชญ์
จรัญ ประจันบาล มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา พ.ศ. 2559 การจัดการความรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพโดยการมีส่วนร่วมของโรงเรียนและชุมชนในเขตอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา : กรณีศึกษาโรงเรียนท่าช้างราษฎบำรุง
รัตน์ดา เลิศวิชัย มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล พ.ศ. 2557 การศึกษาองค์ความรู้วงปี่พาทย์พื้นบ้าน บ้านหนองไทร ตำบลหนองไทร อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ เพื่ออนุรักษ์เเละสืบสานวัฒนธรรมชุมชนท้องถิ่น
พิชชาณัฐ ตู้จินดา กรมส่งเสริมวัฒนธรรม พ.ศ. 2558