การเสริมศักยภาพในการจัดการอย่างสร้างสรรค์ของทุนทรัพยากรพื้นถิ่นเพื่อการท่องเที่ยวโดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้เรื่องการเพิ่มประสิทธิภาพการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชุมชนวิถีพื้นถิ่นเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน มีวัตถุประสงค์คือ 1) ศึกษารูปแบบการอนุรักษ์เพื่อการท่องเที่ยวป่าชุมชน 2) เพื่อค้นหารูปแบบการอนุรักษ์เพื่อการท่องเที่ยวป่าชุมชน 3) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการอนุรักษ์เพื่อการท่องเที่ยวป่าชุมชนตามวิถีพื้นถิ่น เก็บข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์จากประชาชน 150 คน ชุดคำถามและแบบสอบถามเป็นกลุ่มตัวอย่างที่เกี่ยวข?องกับการดูแลแหล?งทรัพยากรพื้นถิ่นเพื่อการท?องเที่ยวของชุมชน โนนบุรี ได?แก? ผู้นำชุมชน ผู้ใหญ่บ้าน ประธานกลุ่ม เจ้าหน้าที่ประจำพื้นที่พัฒนาชุมชน และบุคลากรในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยว เจ?าหน?าที่ที่ดินเจ้าหน้าที่กรมป่าไม้ และสำนักงานท?องเที่ยวและกีฬาจังหวัดกาฬสินธุ? จำนวน 150 คน โดยวิธีการวิจัยแบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอน คือ 1) เก็บข้อมูลพื้นฐานด้านการมีส่วนร่วมในการจัดการป่าชุมชนของประชาชน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content analysis) และสถิติเชิงพรรณนา 2) พัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมด้วยเทคนิค A-I-C (Appreciation,Influence and Control) และยุทธวิธีการนำเปลี่ยน (Strategies of change) ด้วยการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) เป็นเทคนิคประกอบ การนำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา 3) ประเมินผลการพัฒนาการมีส่วนร่วมโดยกระบวนการประเมินผล ด้วยเครื่องมือการวิจัย ได?แก? แบบสัมภาษณ? แบบสอบถาม แบบบันทึก และแบบประเมินผลจากกลุ่มตัวอย่าง 40 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและ 4) การเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ผลการศึกษาพบว่า ชาวบ้านมีประวัติการมีส่วนร่วมในการจัดการป่าในระดับหนึ่งผ่านมิติของวัฒนธรรม ประเพณีพิธีกรรม และความเชื่อต่าง ๆ ก่อให้เกิดกิจกรรมการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชุมชนวิถีพื้นถิ่นอย่างต่อเนื่อง ในภาพรวมชาวบ้านมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชุมชนวิถีพื้นถิ่นในระดับดี (x =4.00) การพัฒนาการมีส่วนร่วมขั้นเห็นคุณค่า (A) พบว่า ผลของการ ทำลายป่าในอดีต ทำให้ปัจจุบันชาวบ้านหันมาฟื้นฟูป่าด้วยกิจกรรมต่าง ๆ อย่างจริงจัง ซึ่งในอนาคตชาวบ้านต้องการส่งเสริม และเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับประโยชน์ของป่าชุมชน และการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชุมชนวิถีพื้นถิ่นแก่ประชาชนทั่วไปและกลุ่ม เยาวชนให้มากขึ้น ในขั้นปฏิสัมพันธ์ (I) ชุมชนได้ระบุและจัดลำดับความสำคัญโครงการในอนาคตเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชุมชนวิถีพื้นถิ่นให้ประสบผลสำเร็จดียิ่งขึ้น สำหรับการประเมินผลการพัฒนาการมีส่วนร่วม พบว่าชาวบ้านเข้ามามีส่วนร่วมในการตัดสินใจก่อนและหลังการพัฒนาไม่แตกต่างกัน ส่วนด้านการดำ เนินงานการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชุมชนวิถีพื้นถิ่น และการประเมินผลชาวบ้านเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้นหลังจากการพัฒนาการมีส่วนร่วมการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชุมชนวิถีพื้นถิ่น