การพัฒนาขีดความสามารถของพระสงฆ์ในการพัฒนาความเป็นพลเมืองของชุมชน

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่องนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาขีดความสามารถ ของพระสงฆ์ในการพัฒนาความเป็นพลเมืองของชุมชน เพื่อสร้างหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อพัฒนาขีด ความสามารถของพระสงฆ์ในการพัฒนาความเป็นพลเมืองของชุมชน เพื่อประเมินประสิทธิภาพและ ประสิทธิผลในการพัฒนาขีดความสามารถของพระสงฆ์ในการพัฒนาความเป็นพลเมืองของชุมชน กลุ่มตัวอย่างแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ตามระยะของการวิจัย ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาบริบทข้อมูลทั่วไป กลุ่มตัวอย่าง คือ พระสงฆ์ในจังหวัดกาฬสินธุ์ จ านวน 314 รูป ระยะที่ 2 สร้างหลักสูตรฝึกอบรม กลุ่ม ตัวอย่าง คือ ผู้เชี่ยวชาญในการตรวจประเมินความสอดคล้องขององค์ประกอบของหลักสูตร จ านวน 26 รูป และน าหลักสูตรไปทดลองใช้กับพระสงฆ์ จ านวน 30 รูป และ ระยะที่ 3 ฝึกอบรมและพัฒนา ความเป็นพลเมืองของชุมชน แบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ฝึกอบรม กลุ่มตัวอย่าง คือ พระสงฆ์ จ านวน 100 รูป และขั้นตอนที่ 2 คัดเลือกพระสงฆ์ตัวอย่างที่ผ่านการอบรม จ านวน 1 รูป ในการพัฒนาความเป็นพลเมืองของชุมชน กลุ่มตัวอย่าง คือ ชุมชน จ านวน 353 คน เครื่องมือที่ใช้ใน การวิจัย คือ แบบทดสอบ แบบสอบถามบทบาทของพระสงฆ์ในศตวรรษที่ 21 แบบสอบถามวัดการ รับรู้ความสามารถแห่งตน แบบสอบถามความพึงพอใจต่อหลักสูตรฝึกอบรม และแบบประเมินความ สอดคล้ององค์ประกอบของหลักสูตร สถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน การทดสอบที การทดสอบเอฟ และสหสัมพันธ์ ผลการวิจัย พบว่า ในภาพรวมบทบาทที่ คาดหวังอยู่ในระดับมาก ส่วนบทบาทที่เป็นจริงอยู่ในระดับปานกลาง หลักสูตรฝึกอบรมที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ จุดหมาย กลุ่มเป้าหมาย เนื้อหาและกิจกรรม การวัด และประเมินผล ซึ่งองค์ประกอบของหลักสูตรมีความสอดคล้องกันอยู่ในระดับมาก และผลการทดลอง ใช้หลักสูตร พบว่า พระสงฆ์ที่เป็นกลุ่มตัวอย่างมีคะแนนผ่านตามเกณฑ์ที่หลักสูตรก าหนดไว้ที่ร้อยละ 70 มีการรับรู้ความสามารถแห่งตนอยู่ในระดับมาก มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ความรู้และความ พึงพอใจต่อหลักสูตรมีความสัมพันธ์กับการรับรู้ความสามารถแห่งตน อยู่ในระดับปานกลางในทิศ ทางบวก และในการศึกษาประสิทธิภาพและประสิทธิผลของหลักสูตร พบว่า กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ สูงกว่าเกณฑ์ที่ก าหนดไว้ คือ ความรู้ การรับรู้ความสามารถแห่งตน ความตระหนักพัฒนาบทบาทของ พระสงฆ์ในศตวรรษที่ 21 และความพึงพอใจต่อหลักสูตร ซึ่งจากการ วิเคราะห์หาความสัมพันธ์ ระหว่าง ระดับความรู้ การรับรู้ความสามารถแห่งตน และความพึงพอใจกับบทบาทของพระสงฆ์ใน ศตวรรษที่ 21 พบว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ และจากการพัฒนาชุมชนด้วย กิจกรรมทางพระพุทธศาสนาโดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติ การหลังการฝึกอบรม โดยพระสงฆ์ที่ผ่านการ อบรม จ านวน 1 รูป พบว่า สามารถพัฒนาความเป็นพลเมืองของชุมชนอย่างมีนัยส าคัญ

คำสำคัญ