การพัฒนานวัตกรรมเพื่อการเพิ่มมูลค่าและขีดความสามารถในการแข่งขันยุคเศรษฐกิจดิจิทัลของผ้าทอไทยพวนในจังหวัดลพบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพการดำเนินงานและศักยภาพการแข่งขันเชิงธุรกิจของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้ผลิตผ้าทอไทยพวนในอำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี 2) รูปแบบนวัตกรรมเพื่อการเพิ่มมูลค่าและขีดความสามารถในการแข่งขันยุคเศรษฐกิจดิจิทัลของผ้าทอไทยพวนในจังหวัดลพบุรี และ 3) พัฒนารูปแบบนวัตกรรมเพื่อการเพิ่มมูลค่าและขีดความสามารถในการแข่งขันยุคเศรษฐกิจดิจิทัลของผ้าทอไทยพวนในจังหวัดลพบุรี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) วิเคราะห์ปัจจัยเชื่อมโยงต่อสภาพการจัดการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตผ้าทอไทยพวน เก็บรวมรวมข้อมูลและตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า (triangulation) เพื่อดำเนินการวิเคราะห์รูปแบบการพัฒนานวัตกรรมของวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตผ้าทอไทยพวน โดยแบบสัมภาษณ์ การสังเกต การสัมภาษณ์เชิงลึก การเสวนากลุ่มย่อย และการจัดเวทีร่วมกับผู้เกี่ยวข้อง นำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เป็นขั้นต้น แยกประเภท และสรุปภาพรวมเป็นผลการวิจัย ซึ่งผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ 1) กลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตผ้าทอไทพวนที่มีการจัดตั้งกลุ่มและยังดำเนินการโดยคัดเลือกตัวแทนสมาชิก ผู้นำกลุ่มจากทั้ง 14 กลุ่ม 2) ผู้บริโภคผ้าทอไทพวนในท้องตลาดเพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการบริโภค/พฤติกรรมการบริโภคผ้าทอไทยพวนจากกลุ่มผู้บริโภค จำนวน 400 คน นำข้อมูลที่ได้มาร่วมกันวิเคราะห์และพัฒนารูปแบบนวัตกรรมของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตผ้าทอไทยพวนในจังหวัดลพบุรี ผลการวิจัยพบว่า ชาวไทยพวน มีอุปนิสัยรักความสงบ ใจคอเยือกเย็น มีความโอบอ้อมอารี ยืดมั่นในศาสนา รักอิสระ ขยันประกอบอาชีพ คือ การทำนา งานหัตถกรรมและทอผ้า ซึ่งเป็นที่รู้จักกันมาแพร่หลายมาจนถึงปัจจุบันคือ ผ้าทอมัดหมี่ การรวมกลุ่มผู้ผลิตผ้าทอไทยพวนในอำเภอบ้านหมี่ส่วนใหญ่มีการรวมกันในลักษณะเครือญาติและบ้านใกล้เรือนเคียง จัดตั้งขึ้นโดยการได้รับสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐเป็นหลัก มีลักษณะของโครงสร้างกลุ่มแบบกึ่งทางการ ประธานกลุ่มมีอำนาจในการตัดสินใจรวมถึงทำหน้าที่ในการวางแผนการผลิต ตลอดจนวางแผนการตลาด สำหรับรูปแบบการพัฒนานวัตกรรมเพื่อการเพิ่มมูลค่าและขีดความสามารถในการแข่งขันยุคเศรษฐกิจดิจิทัลของผ้าทอไทยพวนในจังหวัดลพบุรี โดยอาศัยกระบวนการมีส่วนร่วมในการพัฒนานวัตกรรม เป็นการพัฒนาคุณค่าหรือการสร้างมูลค่าเพิ่มให้เกิดกับผ้าทอไทยพวนด้วยการใช้ความคิดสร้างสรรค์เพื่อพัฒนาสิ่งใหม่ๆ รวมทั้งผลิตภัณฑ์ บริการหรือกระบวนการใหม่ๆ (service, product, process) ได้แก่ ด้านผลิตภัณฑ์ ด้านกระบวนการ และด้านการบริหารจัดการกลุ่ม

คำสำคัญ