การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกสำหรับประชาชนในจังหวัดศรีสะเกษโดยการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกสำหรับประชาชนในจังหวัดศรีสะเกษ ดำเนินการ 4 ขั้นตอน คือ (1) การเตรียมข้อมูลโดยการวิเคราะห์เคราะห์ข้อมูลทุตยภูมิและปฐมภูมิ (2) การจัดเวทีพัฒนารูปแบบ (3) การประเมินความเหมาะสมของรูปแบบและสรุปรูปแบบ และ (4) การเผยแพร่รูปแบบ ทำการวิจัยในพื้นที่อำเภอขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาครั้งนี้คือ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียประกอบไปด้วย ผู้รับผิดชอบงานแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือกระดับจังหวัด อำเภอ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล(รพ.สต.) และประชาชน เครื่องมือในการวิจัยใช้แบบคำถามแบบมีโครงสร้างสำหรับการประชุมกลุ่ม และแบบสอบถาม อธิบายด้วยสถิติเชิงพรรณนาและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่า จากการประชุมกลุ่มย่อยประชาชนขาดความรู้ความเข้าใจ และความเชื่อมั่นในการรักษาด้วยแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก เนื่องจากขาดการเข้าถึงข้อมูลและการรักษา โดยปัญหาเหล่านี้นำไปสู่การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพด้วยแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก ซึ่งผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือกได้เสนอแนวทางที่ผ่านการวิเคราะห์และสังเคราะห์เพื่อให้ได้แนวทางที่เหมาะสมสำหรับประชาชนในจังหวัดศรีสะเกษ โดยสรุปพบว่าการจัดกิจกรรมให้กับชุมชนควรมีการประยุกต์กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพด้วยแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือกเข้าสู่กิจกรรมในต่างๆ ของ รพ.สต. ซึ่งเป็นการช่วยประหยัดงบประมาณของ รพ.สต.และประหยัดเวลาในการทำงานของผู้ปฏิบัติงานด้วย เช่น การอบรมให้ความรู้และฝึกปฏิบัติ การสร้างภาคีเครือข่ายในการปฏิบัติงาน และจัดทำคู่มือสำหรับการปฏิบัติงานส่งเสริมสุขภาพด้วยแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก เป็นต้น เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจ และมีความเชื่อมั่นในการดูแลสุขภาพด้วยแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือกมากยิ่งขึ้น นำไปสู่การจัดทำคู่มือการส่งเสริมสุขภาพด้วยแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือกสำหรับผู้ปฏิบัติงานและประชาชนที่มีเนื้อหาเข้าใจง่ายและนำไปใช้ได้จริง ผลจากการประเมินความเหมาะสมของคู่มือสำหรับผู้ปฏิบัติงานและประชาชน พบว่ามีความพึงพอใจในภาพรวมอยู่ในระดับดี (4.31) บ่งชี้ให้เห็นว่ามีความเป็นไปได้ในการใช้เป็นคู่มือในการส่งเสริมสุขภาพด้วยแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือกของประชาชนในจังหวัดศรีสะเกษ อย่างไรก็ตามสำหรับรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพด้วยแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือกนี้ควรมีการทดลองให้จริงและพัฒนาในอนาคตต่อไป

คำสำคัญ