เทคโนโลยีการทำปุ๋ยหมักอย่างรวดเร็วจากวัสดุอินทรีย์เหลือทิ้ง Organic Wastes Rapid Composting Technology

บทคัดย่อ

การนำวัสดุเหลือทิ้งจากภาคเกษตรคือต้นหน่อไม้ฝรั่งที่เกษตรกรหลังจากเก็บเกี่ยวหน่อไม้ฝรั่งแล้วตัดต้นทิ้งข้างแปลงพอต้นแห้งก็มักเผาไฟทิ้งข้างแปลง เพื่อตัดวงจรแหล่งเกิดโรคและแมลงระบาดในแปลงปลูก ซึ่งมีผลกระทบกับสิ่งแวดล้อมและภาวะโลกร้อนในพืชที่ภาคตะวันตกประมาณ 224,172 ตันต่อปี โดยได้นำวัสดุอินทรีย์ชนิดอื่นๆมาเป็นส่วนผสมด้วยเช่น แกลบดำ กระถินสับ รำและจุลินทรีย์น้ำหมักมาช่วยย่อยสลาย เพื่อนเพิ่มคุณค่าธาตุอาหารในขบวนการหมักให้เกิดความร้อนทำให้ปุ๋ยหมักปราศจากโรคและแมลงที่ติดมากับปุ๋ยหมักได้ด้วย ทำให้ได้ปุ๋ยอินทรีย์ที่เหมาะสมกับการปลูกพืช จากการทดลองพบว่านำวัสดุอินทรีย์ ต้นหน่อไม้ฝรั่งและวัสดุชนิดต่างๆมาผสมคลุกเคล้ามาผ่านขบวนการหมักด้วยจุลินทรีย์น้ำหมักแล้วนำมาใส่ภาชนะเช่น ถุงปุ๋ย (2) เข่งพลาสติก (3) เข่งไม้ไผ่ (4) และกองแบบปกติ (1) บรรจุน้ำหนัก 20 กิโลกรัมต่อหนึ่งภาชนะบรรจุ โดยไม่ต้องกลับกองหมักไว้นาน 16 วัน อุณหภูมิเริ่มต้นของขบวนการหมักวันที่1 ค่าเฉลี่ย 33.0 องศาเซลเซียส ปุ๋ยอินทรีย์หมักมีอุณหภูมิสูงขึ้นเฉลี่ย 69.1 องศาเซลเซียส ในวันที่ 3 ของการหมัก ทำการหมักต่อมีแนวโน้มอุณหภูมิลดลงปกติเฉลี่ย 32.8 องศาเซลเซียส ในวันที่ 10 ของการหมัก ผลวิเคราะห์คุณสมบัติทางเคมี พบว่า ค่าเฉลี่ย pH (1:10) 7.47 ,EC (1:10) 5.55 มิลลิซีเมนต์/เซนติเมตร ค่าอินทรียวัตถุเฉลี่ย 35.63 เปอร์เซ็นต์ ปริมาณไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์เฉลี่ย 13,110, 6,635, 13,825มิลลิกรัม/กิโลกรัม ตามลำดับและความชื้นเฉลี่ย 20.37 เปอร์เซ็นต์ ค่า (%) GI เฉลี่ย 107.98 ในขบวนการหมักยังให้ความร้อนสูงสามารถทำลายเชื้อโรคที่ติดมากับวัสดุเกษตรได้อีกด้วย ผลจากการนำตัวอย่างเศษ ลำต้น กิ่ง ของต้นหน่อไม้ฝรั่งที่ผ่านขบวนการหมักนาน 16 วัน พบเชื้อรา Colletotrichum sp. สาเหตุโรคแอนแทรคโนส 11.43 % เศษใบเทียม 0 - 1 % ตรวจไม่พบเชื้อรา Phomopsis sp. สาเหตุโรคลำต้นไหม้ และเชื้อรา Cercospora sp. สาเหตุโรคใบเทียมร่วง ส่วนขบวนการหมักโดยไม่กลับกองใช้หมักเวลา 10 วัน อุณหภูมิในภาชนะที่บรรจุทั้ง 3 ชนิดเย็นเฉลี่ย 32.8 องศาเซลเซียส สามารถนำไปใช้ปลูกพืชได้และทำให้ลดค่าแรงงานในการกลับกองปุ๋ยหมักทำให้ลดต้นทุนการผลิตได้อีกด้วย

คำสำคัญ