แหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นผ่านเส้นทางการค้าสายเชียงราย-เชียงแสน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นส่วนหนึ่ง จากกระบวนการทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่น เป็นการบูรณาการร่วมกับการสอนในรายวิชาการจัดการพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น สาขาวิชาการจัดการภูมิปัญญา และทรัพยากรทางวัฒนธรรม มหาวิทยาลัย ราชภัฏเชียงราย โดยคณะผู้วิจัยร่วมกับนักศึกษา และผู้ที่มีส่วนได้เสียในแหล่งทรัพยากรทางวัฒนธรรม มุ่งเน้นที่ส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมระหว่าง คนในท้องถิ่น โดยมีคณะผู้วิจัย และนักศึกษาเป็นส่วนหนึ่งในการบริหารจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม ให้คณะผู้วิจัยร่วมกับชุมชนที่เป็นแหล่งทรัพยากรวัฒนธรรม ใช้กระบวนการทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเกี่ยวกับประวัติศาสตร์วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อให้เห็นสภาพพื้นที่และสิ่งแวดล้อม สภาพสังคมเศรษฐกิจและวัฒนธรรม ทำให้ประวัติศาสตร์พัฒนาการในด้านประวัติศาสตร์ภาพรวมของเส้นทางการค้า ในท้องถิ่นของจังหวัดเชียงราย การศึกษาแบ่งผลการศึกษาเป็น 2 ส่วนคือ ส่วนที่1 ประวัติศาสตร์พัฒนาการเส้นทางการค้าเชียงราย-เชียงแสน จำนวน 4 ช่วงดังนี้ ช่วงที่ 1 เส้นทางการค้ากองคาราวานภาคเหนือในช่วงก่อนยุครัตนโกสินทร์ต้อนต้น, (พ.ศ.1805 - พ.ศ2325/ 520 ปี) , ช่วงที่ 2 การกำเนิดชุมชนบนเส้นทางการค้าทางกองคาราวาน เชียงราย และเชียงแสน (รัชกาลที่ 3 – รัชกาลที่ 4 พ.ศ.2367 – พ.ศ.2411 / 44 ปี), ช่วงที่ 3 การขยายตัวของเส้นทางการค้าทางกองคาราวานไกล ในสมัยรัชกาลที่ 5 – รัชกาลที่ 7 (พ.ศ. 2411 - 2475 /64 ปี) ช่วงที่4 การตัดถนนกับการยุติบทบาทของเส้นทางการค้าทางกองคาราวาน(พ.ศ.2475-ปัจจุบัน) ส่วนที่ 2 แหล่งเรียนรู้บนเส้นทางการค้าเชียงรายเชียงแสน จำนวน 5 แหล่ง คือ 1.มัสยิดดารุลอามาน 2.ชุมชนบ้านศาลาและพื้นที่ต่อเนื่อง 3.ตลาดวัวควาย แม่คำบ้านใหม่ 4.พิพิธภัณฑ์วัดกิ่วพร้าว 5.ย่านตลาดริมแม่น้ำโขง อำเภอเชียงแสน

คำสำคัญ