การศึกษาการออกแบบสัญลักษณ์กราฟิก และจิตวิทยาสีที่มีผลต่อการรับรู้และความเข้าใจของผู้สูงอายุ เพื่อนำมาใช้ในการออกแบบบนบรรจุภัณฑ์ยา

บทคัดย่อ

ยารักษาโรคเป็นปัจจัยสี่ที่มีความจําเป็นในการดํารงชีวิต โดยเฉพาะกับผู้สูงอายุที่ต้องอาศัยยารักษาโรคในการรักษาโรคประจําตัวต่างๆ จากปัญหาในการเสื่อมถอยตามอายุขัยที่มากขึ้นของผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มประชากรที่ใช้ยามากกว่ากลุ่มประชากรวัยอื่น เนื่องจากผู้ป่วยกลุ่มนี้มักมีโรคเรื้อรัง ทําให้มีโอกาสรักษากับแพทย์หลายคนและได้รับยาหลายชนิด ซึ่งกลุ่มยาที่ใช้บ่อยในผู้สูงอายุ ได้แก่ กลุ่มยารักษาโรคประจําตัว อาทิยาลดความดันโลหิต กลุ่มยานอนหลับ และยาคลายกังวล กลุ่มยาแก้ปวดและยาคลายกล้ามเนื้อ กลุ่มยาวิตามิน อาหารเสริม และสมุนไพร ดังนั้นการใช้ยาในผู้สูงอายุอาจทําให้เกิดผลข้างเคียงได้ง่าย เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาตามวัย นอกจากนั้นผู้สูงอายุซึ่งมีปัญหาด้านสายตา และความจํายังมีความเสี่ยงที่จะใชัยาผิดได้มากอีกด้วย ซึ่งมักเกิดจากบรรจุภัณฑ์หรือซองยาที่มีลักษณะเหมือนกัน และคล้ายคลึงกัน อาจทําให้เกิดความสับสน และอาจเกิดความผิดพลาดในการใช้ยาได้บางกรณีอาจได้รับอันตรายร้ายแรงถึงชีวิต ดังนั้นนักออกแบบจะต้องคิดค้นรูปแบบของบรรจุภัณฑ์ โดยอาศัยหลักการพื้นฐานของการออกแบบ โดยเฉพาะการใช้รูปภาพเป็นสัญลักษณ์กราฟิก และจิตวิทยาสีที่มีผลต่อการรับรู้ และความเข้าใจของผู้สูงอายุ ที่สามารถสื่อสารให้เข้าใจได้ง่ายการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ในการวิจัย คือ ศึกษาปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในการใชัยา ได้แก่ ชนิดของยา คุณสมบัติของตัวยาจํานวน และเวลาในการใช้ยา วิธีการใช้ยา (ที่นอกเหนือจากการรับประทาน) ที่มีผลต่อการรับรู้ ศึกษาปัจจัยส่วนบุคคลของผู้สูงอายุด้านการรับรู้ และเข้าใจต่อสัญลักษณ์กราฟิก และ จิตวิทยาสี ศึกษาปัจจัยด้านสัญลักษณ์กราฟิก และจิตวิทยาสี ที่มีผลต่อการรับรู้ และความเข้าใจของผู้สูงอายุ เพื่อเสนอแนะแนวทางการออกแบบสัญลักษณ์กราฟิก และจิตวิทยาสีที่มีผลต่อการรับรู้ และความเข้าใจของผู้สูงอายุ เพื่อนํามาใช้ในการออกแบบบนบรรจุภัณฑ์ยาจากผลการศึกษาปัจจัยด้านสัญลักษณ์กราฟิก และจิตวิทยาสีบนบรรจุภัณฑ์ ที่มีผลต่อการรับรู้ และความเข้าใจของผู้สูงอายุ เพื่อเสนอแนะแนวทางการออกแบบสัญลักษณ์กราฟิก และจิตวิทยาสี เพื่อนํามาใช้ในการออกแบบบนบรรจุภัณฑ์ยานั้น พบว่าปัจจัยด้านการออกแบบ เกี่ยวกับสีของกราฟิกที่ใช้ควรมีสีสัน ทําให้ผู้สูงอายุสามารถรับรู้ได้ ก่อให้เกิดความสวยงาม และช่วยทําให้เกิดความสะดุดตา เห็นได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น ส่วนภาพกราฟิกต้องมีขนาดใหญ่ หรือไม่น้อยกว่าขนาด 0.70x0.70 นิ้ว เพื่อบ่งบอกถึงประเภทและประโยชน์ใช้สอยของยานั้นๆ ส่งผลทําให้ผู้สูงอายุสามารถแยกแยะประเภทของยาได้ และไม่ทําให้เกิดอันตรายต่อผู้สูงอายุลักษณะของภาพที่สื่อให้ผู้สูงอายุรับรู้ได้ควรอยู่ในรูปแบบ 3 มิติเพื่อความใกล้เคียงกับภาพของจริงมากที่สุด มีการออกแบบให้สะดุดตา มีจุดเด่นก่อให้เกิดการจดจําได้ชัดเจน ส่วนความซับซ้อนของภาพกราฟิก ควรมีรายละเอียดมาก กล่าวคือ มีทั้งภาพและตัวหนังสือ เพื่อขยายความหมายของภาพ และสื่อได้ชัดเจนเพิ่มมากขึ้นกว่าการใช้ภาพเพียงอย่างเดียว

คำสำคัญ