ความหลากหลายของหนอนผีเสื้อและผีเสื้อกลางคืนในพื้นที่มรดกโลกทางธรรมชาติ อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่

บทคัดย่อ

การศึกษาหนอนผีเสื้อและผีเสื้อกลางคืนมีวัตถุประสงค์เพื่อทราบความหลากหลายและความเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลของชนิดหนอนผีเสื้อและผีเสื้อกลางคืนในพื้นที่มรดกโลกทางธรรมชาติ อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เก็บตัวอย่างหนอนผีเสื้อจากต้นพืชอาหารโดยการเดินสำรวจตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติ และเก็บตัวอย่างผีเสื้อกลางคืนด้วยกับดักแสงไฟในพื้นที่อุทยานฯ ทุกๆ 2 เดือน ระหว่างเดือนกันยายน พ.ศ. 2558 ถึงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2559 จากการวิจัยพบหนอนผีเสื้อพบทั้งหมด 2,740 ตัวอย่าง สามารถระบุได้ 21 วงศ์ 83 สกุล 108 ชนิด แบ่งออกเป็นหนอนผีเสื้อกลางคืน 1,479 ตัวอย่าง จำแนกได้ 15 วงศ์ 44 สกุล 55 ชนิดและหนอนผีเสื้อกลางวัน 1,261 ตัวอย่าง จำแนกได้ 6 วงศ์ 39 สกุล 53 ชนิด จากต้นพืชอาหาร 118 ชนิด และเพลี้ยอ่อน 1 ชนิด ทั้งนี้พบหนอนผีเสื้อกลางคืนหางยาว Actias maenas ซึ่งเป็นแมลงสัตว์ป่าคุ้มครองของประเทศไทยบนต้นโคลงเคลง ส่วนของผีเสื้อกลางคืนจำนวน 1,441 ตัวอย่าง สามารถจำแนกได้ 18 วงศ์ 147 สกุล 196 ชนิด จากการเปรียบเทียบค่าดัชนีความหลากหลายของหนอนผีเสื้อและผีเสื้อกลางคืนพบว่าในฤดูฝนสูงกว่าฤดูแล้งเล็กน้อย และเมื่อพิจารณาค่าดัชนีความเท่าเทียมของ 2 ฤดู พบว่าหนอนผีเสื้อมีค่าดัชนีความเท่าเทียมค่อนข้างสูงแต่ผีเสื้อกลางคืนตัวเต็มวัยมีค่าความเท่าเทียมสูง ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่มีความหลากหลายของหนอนผีเสื้อและผีเสื้อกลางคืนสูง

คำสำคัญ