รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2559

การสำรวจสมุนไพรสำหรับโรคที่เกิดจากการเสื่อมในผู้สูงอายุ โดยรอบมหาวิทยาลัยนเรศวร ระยะ 2

กรกนก อิงคนินันท์ มหาวิทยาลัยนเรศวร พ.ศ. 2559

ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)

บทคัดย่อ

จากองค์ความรู้ทางด้านการแพทย์ของไทย สมุนไพรถือเป็นสิ่งสำคัญที่ถูกนำมาใช้เป็นยารักษาโรค ป้องกันการเกิดโรค หรือแม้แต่การบำรุงร่างกาย คณะผู้วิจัยมีวัตถุประสงค์ที่จะสำรวจภูมิปัญญาไทยในด้านสมุนไพร เพื่อที่จะการรวบรวมและศึกษาสมุนไพรที่ใช้สำหรับโรคที่เกิดจากการเสื่อมในผู้สูงอายุ โดยการรวบรวมข้อมูลการใช้สมุนไพรจากตำรายาโบราณ และมุ่งเน้นสำรวจสมุนไพรในมหาวิทยาลัยนเรศวร เพื่อเก็บตัวอย่างเพื่อนำมาทดสอบฤทธิ์ทางชีวภาพ ซึ่งในการวิจัยครั้งนี้ได้ทำการรวบรวมและศึกษาสมุนไพรที่ใช้สำหรับโรคที่เกิดจากการเสื่อมในผู้สูงอายุ ได้ทั้งหมด 123 ชนิด โดยพบว่ามีจำนวน 55 ชนิด ที่พบในมหาวิทยาลัยนเรศวร คณะผู้วิจัยได้ทำการสกัดพืชเหล่านี้และทดสอบฤทธิ์ต้านเอนไซม์อะเซติลโคลีนเอสเตอเรส (acetylcholienesterase, AChE) และฤทธิ์ต้านเอนไซม์ฟอสโฟไดเอสเทอเรส(phosphodiesterase, PDE) ซึ่งเกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์ และการเสื่อมสมรรถภาพทางเพศตามลำดับ จากการทดสอบฤทธิ์ต้านเอนไซม์อะเซติลโคลีนเอสเตอเรส ตามวิธีของ Ellman และคณะ พบว่าที่ความเข้มข้น 0.1 mg/ml สารสกัดที่มีฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์อะเซติลโคลีนเอสเตอเรสสูงที่สุด คือสารสกัดจากรากและเหง้าของพลับพลึงดอกขาว (Crinum asiaticum L.) และสารสกัดจากรากพุดสวน หรือพุดจีบ (Tabernaemontana divaricata (L.) R.Br. ex Roem & Schult.) โดยสามารถยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ได้ใกล้เคียงกันคือร้อยละ 92 และจากการทดสอบฤทธิ์ต้านเอนไซม์ฟอสโฟไดเอสเทอเรสโดยวิธีของ Rybalkin และคณะ พบว่า ที่ความเข้มข้น 50 ?g/ml สารสกัดที่มีฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ฟอสโฟไดเอสเทอเรสมากกว่า 80% คือ สารสกัดจากใบและเถาของเถาวัลย์เปรียง (Derris scandens (Roxb.) Benth.) และสารสกัดจากกลีบดอกบัวสาย (Nymphaea pubescens Willd.) โดยมี IC50 4.18 ? 0.79, 5.17 ? 1.45 และ 10.82 ? 0.72 ?g/ml ตามลำดับ

คำสำคัญ

สมุนไพรไทยThai medicinal plantPhosphodiesterase inhibitory activityฤทธิ์ต้านแอนโดรเจนAcetylcholinesterase inhibitory activityAntiandrogenฤทธิ์ต้านเอนไซม์ฟอสโฟไดเอสเทอเรสฤทธิ์ต้านเอนไซม์อะเซติลโคลีนเอสเตอเรส

งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง