ผลของสมุนไพรท้องถิ่นที่ต้านการเสื่อมของเนื้อเยื่อกระดูกอ่อน

บทคัดย่อ

โรคข้อเสื่อม (osteoarthritis) เกิดจากการเสียสมดุลของการสร้างและการเสื่อมสลายของผิวข้อกระดูกอ่อน (cartilage tissue) ทาให้ผิวข้อกระดูกอ่อนถูกทาลาย และผู้ป่วยส่วนมากที่เป็นโรคนี้จะเป็นผู้สูงอายุ การรักษาด้วยยาต้านกระบวนการอักเสบส่วนใหญ่เป็นยาที่ต้องมีการนาเข้าจากต่างประเทศ โดยเฉพาะยาชนิดใหม่ๆ ซึ่งมีราคาค่อนข้างสูง และบางตัวอาจทาให้เกิดอาการข้างเคียงได้ เมื่อได้รับเป็นเวลานาน เช่น ยาในกลุ่ม NSAIDS (non-steroidal anti-inflammatory drug) เป็นต้น สมุนไพรจึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่มีคนให้ความสนใจกันมาก เนื่องจากราคาถูกและมีผลข้างเคียงไม่มากเท่ากับยาแผนปัจจุบัน ในการศึกษานี้ต้องการทดสอบฤทธิ์เบื้องต้นของสมุนไพรไทย 6 ชนิด ได้แก่ ลูกใต้ใบ หญ้าดอกขาว ขลู่ ทองพันชั่ง ไพล และเพชรสังฆาต ที่สกัดด้วยตัวทาละลาย 2 ชนิด คือ น้าและเอทานอล สารสกัดทั้งหมดถูกตรวจสอบฤทธิ์การยับยั้งการทางานของเอนไซม์คอลลาจีเนส (collagenase) การยับยั้งการแสดงออกของยีน MMP-3 ด้วยวิธีการ reporter gene technology การแสดงออกของโปรตีน MMP-2 และการป้องกันดีเอ็นเอจากการถูกทาลายด้วย hydroxyl radical จากการทดสอบการยับยั้งการทางานของเอนไซม์คอลลาจีเนสพบว่า สารสกัดด้วยเอทานอลของเพชรสังฆาต ทองพันชั่ง และลูกใต้ใบ ออกฤทธิ์ได้ดีที่สุด (IC50=0.3, 0.82 และ 0.91 mg/ml ตามลาดับ) นอกจากนี้จากการศึกษาฤทธิ์ของสารสกัดสมุนไพรในการยับยั้งการแสดงออกของยีน MMP-3 ที่ถูกกระตุ้นด้วยสาร interleukin-1? (IL-1?) ในเซลล์ SW1353 พบว่า สารสกัดด้วยเอทานอลของลูกใต้ใบและไพลนั้นมีฤทธิ์ที่ดีที่สุด รวมถึงสารสกัดด้วยเอทานอลของลูกใต้ใบและไพลมีความสามารถในการลดการสังเคราะห์โปรตีน MMP-2 ที่หลั่งออกมาในอาหารเลี้ยงเซลล์ได้ และจากการศึกษาฤทธิ์ในการป้องกันดีเอ็นเอจากการถูกทาลายด้วย hydroxyl radical พบว่าสารสกัดด้วยน้าและเอทานอลของลูกใต้ใบ และขลู่ รวมถึง สารสกัดด้วยเอทานอลของหญ้าดอกขาว ทองพันชั่ง ที่ความเข้มข้น 100 ?g/ml สามารถช่วยป้องกันการทาลายของดีเอ็นเอจาก hydroxyl radical ได้ การศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าสารสกัดด้วยเอทานอลของลูกใต้ใบนั้นมีการออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่ดีในหลายๆ ด้าน จึงมีความเป็นไปได้ที่สารสกัดด้วยเอทานอลของลูกใต้ใบมีสรรพคุณในการรักษาโรคข้อเสื่อมได้

คำสำคัญ