การศึกษาวิถีแห่งการดำรงชีวิตของประชากรในชุมชนโดยรอบเหมืองทองคำจังหวัดพิจิตร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทด้านกายภาพ เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมความเป็นมาของชุมชนโดยรอบเหมืองแร่ทองคำ จังหวัดพิจิตรและการเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์ของวิถีแห่งการดำรงชีวิตของชุมชนกับการมีอุตสาหกรรมเหมืองแร่ทองคำ จังหวัดพิจิตร ในการศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาภาคสนาม ใช้แบบสอบถามข้อมูลพื้นฐานข้อมูลปัจจัยที่ส่งผลต่อวิถีการดำรงชีวิต การสัมภาษณ์ และการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วมเป็นเครื่องในการเก็บรวบรวมข้อมูล กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา จำนวน 433 คน โดยกลุ่มตัวอย่างเป็นชุมชนโดยรอบเหมืองทองคำ จำนวน 4 หมู่บ้าน นำข้อมูลมาจัดระเบียบและวิเคราะห์เพื่อแสดงให้เห็นถึงเหตุและผล และนำเสนอในลักษณะของการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่าปัจจัยที่ส่งผลต่อวิถีแห่งการดำรงชีวิตของประชากรโดยรอบเหมืองทองคำ จังหวัดพิจิตร ได้แก่ผลกระทบจากปัจจัยภายในคือการทำกิจการของเหมืองแร่ทองคำมีผลกระทบมากที่สุดคือผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม ด้านสิ่งแวดล้อมประชากรที่อยู่โดยรอบเหมืองทองคำวิตกกังวลต่อสารพิษไซยาไนด์ โลหะหนัก ที่เหมืองแร่กักเก็บจะไหลออกมาปนเปื้อนกับน้ำ ซึมลงพื้นดินที่ใช้เพาะปลูกพืชทางการเกษตร และการไหลไปสู่แม่นำลำคลอง ทำให้เกิดความสูญเสียความอุดมสมบูรณ์ ประชากรต้องใช้น้ำจากการอุปโภคและบริโภคจากการได้รับแจกจากผู้ประกอบกิจการ ผลกระทบด้านการถากถางป่าไม้เป็นบริเวณกว้างทำให้หน้าดินเสื่อมโทรมก่อให้เกิดการชะล้างพังทลายป่าของชุมชนหายไป ผลกระทบสิ่งแวดล้อมด้านเสียงและอากาศ เกิดจากการระเบิดหินและการขนแร่ตลอดเวลาทำให้มีฝุ่นละอองลอยในอากาศและมีเสียงดังจากการระเบิดหินทำให้ประชากรมีปัญหาด้านสุขภาวะเกิดการเจ็บป่วยโรคทางเดินหายใจและสุขภาพจิต ปัจจัยด้านสังคมประชากรของชุมชนโดยรอบเหมืองทองคำมีความขัดแย้งมากขึ้นจากแนวคิดที่แตกต่างกันมีผู้ที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วยกับการมีเหมืองแร่ทองคำ เกิดข้อพิพาทด้านปัญหาที่ดินทำกินของประชากรกับผู้ประกอบการจนเกิดข้อพิพาทฟ้องร้องเป็นคดีความกัน ปัจจัยภายในที่ไม่ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตได้แก่ปัญหาด้านเศรษฐกิจ ด้านวัฒนธรรม ส่งผลในด้านบวกให้กับชุมชน สภาพเศรษฐกิจโดยรวมของชุมชนดีขึ้น ปัจจัยภายนอกด้านการหลั่งไหลของวัฒนธรรมภายนอก องค์กรภาครัฐและเอกชนก็ไม่ส่งผลเช่นเดียวกัน

คำสำคัญ