การอนุรักษ์และการขยายพันธุ์ข้าวพื้นเมืองในอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาความหลากหลายของพันธุ์ข้าวพื้นเมือง การอนุรักษ์และขยายพันธุ์ข้าวพื้นเมืองด้วยการเพาะเมล็ดและการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จากการสำรวจพันธุ์ข้าวพื้นเมืองในอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย พบข้าวพื้นเมืองทั้งหมด 78 สายพันธุ์ โดยกระจายพบในชาติพันธุ์ต่างๆ หลายชาติพันธุ์ ซึ่งพบว่าเป็นสายพันธุ์ดั้งเดิมของคนพื้นเมืองมากที่สุดถึง ร้อยละ 46.25 รองลงมาเป็นเมี่ยน ร้อยละ 18.75 และอาข่า ร้อยละ 16.25 ทำการคัดเลือกข้าวพื้นเมือง 8 สายพันธุ์ (ข้าวก่ำถ่าน ข้าวซิวแดง ข้าวลายน้อย ข้าวปีก ข้าวหอมดอย ข้าวเจ้าหัวแดง ข้าวหน่อแพร่ และข้าวเล็บช้าง) มาศึกษาขยายพันธุ์ข้าวพื้นเมืองด้วยการเพาะเมล็ด พบว่า ข้าวทั้ง 8 สายพันธุ์สามารถงอกได้ทั้งหมด โดยข้าวซิวแดงมีอัตราการงอกสูงสุดที่ร้อยละ 97 ส่วนข้าวก่ำถ่านมีอัตราการงอกน้อยที่สุดที่ร้อยละ 1 นอกจากนี้ยังพบว่าข้าวหอมดอยมีอัตราการแตกกอเฉลี่ยสูงสุดที่ 2.2 ต้นต่อกอและพบว่าข้าวเล็บช้างมีความสูงเฉลี่ยสูงที่สุดที่ 34.6 เซนติเมตร จากนั้น นำเมล็ดข้าวทั้ง 8 สายพันธุ์ มาฟอกฆ่าเชื้อและเลี้ยงบนอาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่ออย่างง่าย ผลการศึกษาพบว่า การฟอกฆ่าเชื้อด้วย Clorox 15 % เป็นเวลา 10 นาที เป็นวิธีที่ดีที่สุด โดยไม่พบอัตราการปนเปื้อนและมีอัตราการรอดชีวิตหลังจากการงอกสูงสุดที่ 100% และจากการเพาะเลี้ยงเมล็ดข้าวบนอาหารเพาะเลี้ยงอย่างง่าย จำนวน 4 สูตรอาหาร ประกอบด้วยปุ๋ยสูตร16-16-16 ปุ๋ยสูตร 21-21-21 ปุ๋ยสูตร 30-20-10 ปริมาณ 2 กรัมต่อลิตร และอาหารไฮโดรโปนิก พบว่า สูตรอาหารอย่างง่ายที่ให้อัตราการงอกและการเจริญเติบโตด้านความสูง จำนวนรากและความยาวรากดีที่สุด คือ อาหารปุ๋ยสูตร 16-16-16 และ อาหารปุ๋ยสูตร 21-21-21