การศึกษาผลของอัตราและวิธีการใช้น้ำหมักชีวภาพที่มีต่อการ เจริญเติบโตและผลผลิตของข้าวนาดำในชุดดินหางดง (Hd) อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาผลของอัตราและวิธีการใช้น้ำหมักชีวภาพที่มีต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของข้าวนาดำในชุดดินหางดง (Hd) อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ดำเนินการในระหว่าง พ.ศ. 2551 – 2553 ดำเนินการที่ บ้านสันสลี ตำบลสันสลี อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ใช้ข้าวพันธุสันป่าตอง 1 ได้วางแผนการทดลอง แบบ Randomized Complete Block Design มี 5 วิธีการ จำนวน 3 ซ้ำ วิธีการประกอบด้วย 1.ปลูกข้าวแบบเกษตรกร ใส่ปุ๋ยเคมี สูตร 16-20-0 อัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่ 2.ปลูกข้าวฉีดพ่นด้วยน้ำหมักชีวภาพที่ใบ อัตราส่วน 1 : 500 ฉีดพ่น 7 วันต่อครั้งจนข้าวออกดอก 3.ปลูกข้าวใช้น้ำหมักชีวภาพเข้มข้นเทราดบริเวณทางระบายน้ำเข้าแปลง อัตรา 5 ลิตรต่อไร่ เทราด 14 วันต่อครั้ง จนข้าวออกดอก 4.ปลูกข้าวใช้น้ำหมักชีวภาพเข้มข้นใส่ในขณะคราดเตรียมดิน อัตรา 10 ลิตรต่อไร่ 1 ครั้ง แล้วปลูกข้าว 5.ปลูกข้าวใช้น้ำหมักชีวภาพเข้มข้นใส่กระสอบวางไว้บริเวณทางระบายน้ำเข้าแปลง อัตรา 10 ลิตรต่อไร่รวมกากหอยเชอรี่ 2 กิโลกรัม เดือนละ 1 ครั้ง จนข้าวออกดอก วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีการและอัตราการใช้น้ำหมักชีวภาพที่เหมาะสม และศึกษาการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีและกายภาพของดินเมื่อมีการจัดการดินแตกต่างกัน ผลการทดลองพบว่า การปลูกข้าวพันธุ์สันป่าตอง 1 ตลอดระยะเวลา 3 ปี การเจริญเติบโตด้านความสูงทุกวิธีการทดลองไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติที่ P?0.05 และผลผลิตเฉลี่ยของข้าวทั้ง 3 ปีมีความแตกต่างกันทางสถิติที่ P?0.05 โดยการใช้ปุ๋ยเคมีสูตร 16-20-0 อัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่ให้ผลผลิตเฉลี่ยมากที่สุดคือ 784.6 กิโลกรัมต่อไร่ แต่ในปีที่ 3 การใช้ปุ๋ยเคมีสูตร 16-20-0 อัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่ให้ผลผลิตเฉลี่ยคือ 720.50 กิโลกรัม ซึ่งไม่แตกต่างกันทางสถิติที่ P?0.05 กับวิธีการปลูกข้าวใช้น้ำหมักชีวภาพเข้มข้นเทราดบริเวณทางระบายน้ำเข้าแปลง อัตรา 5 ลิตรต่อไร่ เทราด 14 วันต่อครั้ง จนข้าวออกดอก ให้ผลผลิตเฉลี่ยคือ 642.53 กิโลกรัมต่อไร่ จากการศึกษาการเปลี่ยนแปลงเคมีของดิน ค่าความเป็นกรด-ด่างของดิน (pH) ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ (Available P) ปริมาณโพแทสเซียมที่สกัดได้ (Extractable K) ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติที่ P?0.05 และปริมาณอินทรียวัตถุในดิน (OM) มีความแตกต่างกันทางสถิติที่ P?0.05 ซึ่งก่อนและหลังการทดลองมีปริมาณอินทรียวัตถุค่อนข้างสูง ดังนั้นในการปลูกข้าวนาดำพันธุ์ สันป่าตอง 1 เมื่อมีการใช้น้ำหมักชีวภาพเข้มข้นโดยใส่อัตรา 5 ลิตรต่อไร่ เทราด 14 วันต่อครั้ง เป็นวิธีการใส่ปุ๋ยที่สะดวกและมีแนวโน้มให้ผลผลิตใกล้เคียงกับการใช้ปุ๋ยเคมี และระยะเวลาการใส่ทั้งหมด 5 ครั้งรวมใช้ปริมาณน้ำหมักชีวภาพ 25 ลิตรต่อไร่ต่อฤดูกาล อาจมีผลต่อการเติมธาตุอาหารพืชและฮอร์โมนลงไปในดิน ประกอบกับผลวิเคราะห์ดินที่มีปริมาณอินทรียวัตถุค่อนข้างสูง ซึ่งอินทรียวัตถุเป็นแหล่งอาหารและแหล่งพลังงานของจุลินทรีย์ดินมีผลทำให้ปริมาณและกิจกรรมของจุลินทรีย์เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงธาตุอาหารในดินให้อยู่ในรูปที่เป็นประโยชน์ต่อพืช จุลินทรีย์ดินมีการทำปฏิกิริยาในการปลดปล่อยธาตุอาหาร ดังนั้นในการปลูกข้าวนาดำพันธุ์ สันป่าตอง 1 โดยใช้น้ำหมักชีวภาพเข้มข้นมีแนวโน้มให้ผลผลิตใกล้เคียงกับการใช้ปุ๋ยเคมี จึงเป็นวิธีการที่เกษตรกรน่าจะนำไปปฏิบัติซึ่งสามารถที่จะลดการใช้ปุ๋ยเคมีและช่วยลดต้นทุนได้