ผลของฮอร์โมนเอสโตรเจนต่อระบบประสาทนอร์อดรีเนอจิก ในสมองส่วนที่มีความเกี่ยวข้องกับการเกิดพฤติกรรมซึมเศร้าในหนูที่ถูกตัดรังไข่

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: เพศหญิงมีอัตราการเกิดภาวะซึมเศร้าเพิ่มขึ้นเมื่อหมดประจำเดือน ซึ่งกลไกการเกิดเชื่อว่าน่าจะเกี่ยวข้องกับผลของฮอร์โมนเพศจากรังไข่รวมทั้งเอสโตรเจนต่อการทำงานของสมอง วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของการขาดฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นระยะเวลานานต่อพฤติกรรมซึมเศร้าและสารสื่อประสาทนอร์อีพิเนฟรินในสมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเกิดพฤติกรรมอารมณ์ วัสดุและวิธีการ: หนูเพศเมียพันธ์ Wistar ที่ถูกตัดรังไข่ นำมาแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ 1) กลุ่มที่ถูกตัดรังไข่และ 2) กลุ่มตัดรังไข่แล้วได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนทดแทน ที่ขนาด 10 ไมโครกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม เป็นเวลา 4 สัปดาห์ เมื่อครบกำหนด ทำการทดสอบพฤติกรรมซึมเศร้าโดย forced swim test (FST) และ open field test หลังทดสอบพฤติกรรมทำการเก็บสมองเพื่อวัดระดับสารสื่อประสาทนอร์อีพิเนฟรินและ MHPG ผลการศึกษา: ภายหลังตัดรังไข่ 4 สัปดาห์ ในการทดสอบ FST หนูกลุ่มที่ถูกตัดรังไข่ ใช้เวลาอยู่นิ่ง (immobility time) นานกว่าหนูที่ได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนทดแทน แสดงว่าหนูที่ถูกตัดรังไขมีระดับความซึมเศร้ามากกว่าหนูที่ได้ฮอร์โมนทดแทน เมื่อวัดระดับสารสื่อประสาทนอร์อีพิเนฟรินพบว่ามีระดับสูงขึ้น ในสมองส่วน hippocampus นอกจากนี้ ต่อมหมวกไตในหนูที่ตัดรังไข่มีแนวโน้มขนาดโตกว่าหนูที่ได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนทดแทน แสดงให้เห็นว่า HPA axis มีการทำงานเพิ่มขึ้น สรุป: การขาดฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นเวลานาน 4 สัปดาห์ มีผลทำให้เกิดพฤติกรรมซึมเศร้าในหนูแรทพันธ์ Wistar และทำให้มีการเปลี่ยนแปลงของสารสื่อประสาทนอร์อีพิเนฟรินในสมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเกิดพฤติกรรมอารมณ์ ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่า การขาดเอสโตรเจนเป็นเวลานาน มีผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสารสื่อประสาทนอร์อีพิเนฟรินและ HPA axis ซึ่งอาจจะเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เกิดภาวะซึมเศร้าในหญิงที่หมดประจำเดือน

คำสำคัญ