แนวทางการพัฒนาระบบซะกาตจากฐานรากหญ้า: กรณีศึกษาชุมชนโสร่ง ต.เขาตูมอ.ยะรัง จ.ปัตตานี

บทคัดย่อ

ชื่อเรื่องวิจัย : แนวทางการพัฒนาระบบซะกาตจากฐานรากหญ้า : กรณีศึกษาชุมชนโสร่ง ตำบลเขาตูมอำเภอยะรัง จังหวัดปัตตานี ผู้วิจัย : ผศ.นินาดีย๊ะห์ อาแย ปีงบประมาณ : ๒๕๕๘ บทคัดย่อ การวิจัยเรื่องแนวทางการพัฒนาระบบซะกาตจากฐานรากหญ้า : กรณีศึกษาชุมชนโสร่งตำบลเขาตูม อำเภอยะรัง จังหวัดปัตตานี มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัญหาเกี่ยวกับความยากจนของคนจนในชุมชนโสร่ง ตำบลเขาตูม อ.ยะรัง จ.ปัตตานี เพื่อศึกษากระบวนการและระบบซะกาต ของคณะกรรมการมัสยิดดารุลอามาน บ้านโสร่ง ตำบลเขาตูม อ.ยะรัง จ.ปัตตานี และเพื่อรวบรวมข้อเสนอแนะให้ได้มาซึ่งแนวทางในการพัฒนาระบบซะกาตของชุมชนโสร่งให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ผู้วิจัยทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจาก คณะกรรมการประจำมัสยิดดารุลอามาน บ้านโสร่ง ชาวบ้านโสร่งที่เป็นผู้ที่มีหน้าที่จ่ายซะกาต (ผู้ที่ครอบครองทรัพย์จำนวนถึงพิกัดที่ศาสนากำหนดให้จ่ายซะกาต) และผู้ที่มีสิทธิรับซะกาต ผลการวิจัยพบว่าปัญหาความยากจนในชุมชนโสร่งเกิดจากการขาดการศึกษาเล่าเรียน การประกอบอาชีพที่ไม่มั่นคง ได้แก่ อาชีพรับจ้างโดยเฉพาะรับจ้างกรีดยาง ซึ่งเกิดปัญหาการได้เปรียบและเสียเปรียบระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง การขาดแคลนที่ดินทำกินเป็นของตนเอง การขาดการพัฒนาตนเองและความสามารถในการประกอบอาชีพ ครอบครัวมีขนาดใหญ่มีภาระค่าใช้จ่ายสูงในขณะที่รายได้น้อยประกอบกับสมาชิกในครอบครัวว่างงานขาดรายได้ การจัดการทรัพย์สินที่ไม่ถูกต้อง โรคภัยไข้เจ็บทำให้เป็นอุปสรรคในการเลี้ยงชีพตนเองและช่วยครอบครัว และความยากจนของคนชรา สำหรับกระบวนการและระบบซะกาตอาหารของมัสยิดดารุลอามาน ประกอบด้วยกระบวนการคัดเลือกคณะกรรมการ การกำหนดฝ่าย การจัดเก็บและรวบรวมซะกาต การคัดเลือกผู้มีสิทธิ์รับซะกาต การคำนวณและจัดสรรซะกาต เมื่อประสิทธิผลของระบบซะกาตอาหารไม่สามารถแก้ปัญหาความยากจนของคนในชุมชนได้จึงต้องมีการจัดการระบบซะกาตทรัพย์สินในชุมชนขึ้น และผลการวิจัยแนวทางในการพัฒนาระบบซะกาตซึ่งเกิดจากการเสนอแนะของคนในชุมชนโสร่งพบว่าแนวทางที่คณะกรรมการนำมาใช้เพื่อดำเนินการจัดตั้งระบบซะกาตทรัพย์สินประกอบด้วย ๔ แนวทางหลักที่สำคัญคือ การพัฒนาองค์ความรู้ การวางระบบการดำเนินการ ความชัดเจนและโปร่งใส และความร่วมมือกันในชุมชน คำสำคัญ: ซะกาต ระบบซะกาต การพัฒนาระบบซะกาต

คำสำคัญ