ผู้หญิงและการสร้างสันติภาพ : กรณีผู้หญิงถือปืน และผู้หญิงผู้ได้รับผลกระทบในจังหวัดชายแดนใต้

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยคุณภาพที่ใช้ข้อมูลจากการทบทวนวรรณกรรม และวิธีวิจัยเชิงคุณภาพได้แก่การสัมภาษณ์เชิงลึก และการใช้กระบวนการสานเสวนากับกลุ่มปิด ผู้เข้าร่วมวิจัยกลุ่มแรกเป็นผู้หญิงที่เป็นญาติของผู้ต้องขังคดีความมั่นคง ซึ่งอยู่ชายขอบของกระบวนการสันติภาพ กลุ่มที่สองเป็นผู้หญิงผู้ปฏิบัติงานด้านความมั่นคง ประกอบด้วย ทหารพรานหญิง ตำรวจหญิง ผู้หญิงที่ปฏิบัติงานในชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.) และผู้หญิงที่ปฏิบัติงานราษฎรอาสารักษาหมู่บ้าน (อรบ.) ที่ทำงานด้านความมั่นคง ซึ่งเป็นกระแสรองของกระบวนการสันติภาพ สถานการณ์ความขัดแย้งที่ใช้อาวุธ และความรุนแรงส่งผลกระทบต่อชีวิตของผู้หญิงและผู้ชายแตกต่างกันไป ผู้หญิงมักผูกโยงกับภาพลักษณ์ของความเป็นเหยื่อ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญที่เกิดขึ้นในทุกความขัดแย้ง กระนั้นก็ตามสถานการณ์ความขัดแย้งก็เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาให้ผู้หญิงออกมาสู่พื้นที่สาธารณะเพิ่มมากขึ้น พร้อมทั้งบทบาทที่เปลี่ยนไปด้วย ซึ่งพบได้ ในจังหวัดชายแดนภาคใต้เช่นกัน ที่ผู้หญิงเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสันติภาพเพิ่มมากขึ้นในช่วงทศวรรษที่ผ่านมานี้ อย่างไรก็ตาม ผู้หญิงที่ออกมามีบทบาทมักเป็นผู้หญิงที่มีการศึกษาและเป็นชนชั้นกลาง ขณะที่ที่เป็นชายขอบและกระแสรองยังไม่มีที่ทางที่จะออกเสียงมากนัก ข้อค้นพบของการศึกษานี้ ท าให้เห็นว่าผู้หญิงทั้งสองกลุ่มนี้ได้รับผลกระทบจากความ ขัดแย้งแตกต่างจากผู้ชายในกลุ่มเดียวกัน ผลกระทบด้านลบที่ผู้หญิงประสบส่วนหนึ่งเกิดจากการปฏิบัติงานด้านความมั่นคงของเจ้าหน้าที่การศึกษานี้ เห็นว่า ผู้หญิงมีความหลากหลายไม่ใช่เป็นเนื้อเดียวกันทั้งหมด ผู้หญิงจึงมีความต้องการและจุดสนใจที่หลากหลาย แม้ผู้หญิงกลุ่มนี้จะไม่ได้แสดงท่าทีอย่างชัดเจนว่าต้องการเข้าร่วมการเจรจาอย่างเป็นทางการ แต่ก็มีข้อเสนอที่เฉพาะของผู้หญิงในแง่การสร้างระบบยุติธรรม กระบวนการปรองดอง ที่น่าเชื่อถือและมีประสิทธิผลเพื่อความมั่นคงในชีวิตของผู้หญิงและบุตรหลานของพวกเธอ งานศึกษานี้มีข้อเสนอซึ่งได้มาจากข้อค้นพบที่สำคัญข้อหนึ่งคือ เป็นเรื่องจำเป็นที่กระบวนการสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้จะต้องมีโครงสร้างพื้นฐานการบริหารจัดการที่ตอบสนองต่อความจำเป็นทางเพศภาวะ ที่จะสนองความต้องการของผู้หญิงที่เป็นกลุ่มที่ไร้อำนาจในพื้นที่ความขัดแย้ง