การพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายทอมือให้ผ่านการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัย เรื่อง การพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายทอมือให้ผ่านการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน มีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับคุณภาพสินค้าผลิตภัณฑ์ชุมชนประเภทผ้าทอมือลายขัดและผ้าพันคอ ของ กลุ่มทอผ้าบ้านห้วยทราย อ าเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ ให้พร้อมขอมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน โดยใช้ทรัพยากรและภูมิปัญญาท้องถิ่นผนวกกับองค์ความรู้สมัยใหม่สู่ผลิตภัณฑ์ชุมชนและเพื่อ ถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ได้จากงานวิจัยให้แก่ชุมชน โดยท าการเก็บตัวอย่างผลิตภัณฑ์เดิม คือ ผ้า ทอมือลายขัดและผ้าพันคอ จ านวนอย ่างละ 1 ชิ้น เพื ่อทดสอบหาข้อก าหนดที ่ไม ่ผ ่านเกณฑ์ ก าหนด ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน ผ้าทอมือลายขัด มาตรฐานเลขที่ มผช.18/2552 และ มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน ผ้าพันคอ มาตรฐานเลขที่ มผช.247/2552 จากผลการทดสอบพบว่า ผ้า ทอมือลายขัดและผ้าพันคอมีข้อก าหนดที่ไม่ผ่านเกณฑ์ก าหนด คือ ลักษณะทั่วไป ความคงทนของสี ต่อการซัก คงทนต่อของสีเหงื่อสภาวะกรดและความคงทนของสีต่อเหงื่อสภาวะด่าง โดยผ้าพันคอมี ข้อก าหนดที่ไม่ผ่านเกณฑ์ก าหนดเพิ่มเติม คือ การเปลี่ยนแปลงขนาดหลังการซัก ดังนั้นจึงต้องท าการ วิเคราะห์หาสาเหตุ โดยใช้ผลการทดสอบวิเคราะห์ร่วมกับการผลการเก็บข้อมูลด้านกระบวนการผลิต ในทุกๆ ด้าน ได้แก่ ด้านกระบวนการย้อมสีกระบวนการทอผ้า และกระบวนการหลังการทอผ้า ทั้งผ้า ทอมือลายขัดและผ้าพันคอ จึงท าให้ทราบเหตุผลที่ผลิตภัณฑ์ไม่ผ่านเกณฑ์ก าหนด เนื่องจากใน ขั้นตอนการท าความสะอาดเส้นด้าย ปฏิบัติไม่ถูกต้องตามหลักการท าความสะอาดเส้นด้ายฝ้ายและใน ขั้นตอนการย้อมสีปฏิบัติไม่ถูกต้องตามหลักการย้อมสีไดเร็กท์การขึ้นเส้นด้ายยืนไม่ได้ท าการเก็บ เส้นด้ายบริเวณริมผ้าให้หนากว่าเนื้อผ้า ในขณะที่ท าการทอเมื่อเส้นด้ายพุ่งหมดช่างทอท าการต่อ เส้นด้ายแล้วไม่ท าการตัดให้สั้นและช่างทอไม่ควบคุมแรงกระทบฟันหวีประกอบกับบางครั้งกระทบ ฟันหวีซ้ า 2-3 ครั้งต่อการพุ่งเส้นด้าย 1 ครั้ง ดังนั้นหากต้องการพัฒนาผลิตภัณฑ์ดังกล่าวให้พร้อมขอ มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน ต้องท าการพัฒนาในด้านต่างๆ ดังนี้ 1. เพิ่มจ านวนเส้นด้ายช่วงริมผ้าให้มีมากกว่าช่วงเนื้อผ้า จ านวน 4 คู่ 2. เมื่อท าการต่อเส้นด้ายพุ่งให้ตัดปลายเส้นด้ายให้สั้นก่อนน ามาท าการทอและควบคุมแรง กระทบฟันหวีให้สม่ าเสมอ ไม่กระทบฟันหวีซ้ าหลายครั้ง 3. ในกรณีของผ้าพันคอควรเปลี่ยนฟันหวี จากฟันหวีไม้เป็นฟันหวีสแตนเลส เบอร์ 40 และ เบอร์ 50 และใช้เส้นด้ายฝ้ายเบอร์ 40/2 เป็นเส้นด้ายยืน 4. เตรียมเส้นด้ายก่อนท าการย้อมให้ถูกต้องตามหลักการท าความสะอาดเส้นด้ายฝ้าย 5. ย้อมสีเส้นด้ายฝ้ายให้ถูกต้องตามหลักการย้อมสีไดเร็กท์ ส าหรับการถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ได้จากงานวิจัยให้แก่ชุมชนนั้น ได้ท าการถ่ายทอดองค์ ความรู้โดยการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเป็นเวลา 3 วัน ณ กลุ่มทอผ้าบ้านห้วยทราย อ าเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ ผู้เข้ารับการฝึกอบรม 20 คน พบว่าผู้เข้ารับการฝึกอบรมสามารถปฏิบัติการท าความ สะอาดเส้นด้ายฝ้าย การย้อมสีเส้นด้ายฝ้าย การเตรียมการทอผ้าและทอผ้าได้อย่างถูกต้อง และมี ความพึงพอใจในการเข้ารับการฝึกอบรมร้อยละ 97.60