การวิจัยและพัฒนาสุขภาวะชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงแบบมีส่วนร่วมในองค์การบริหารส่วนตำบลศรีสองรัก จังหวัดเลย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
สุขภาวะชุมชนเป็นความต้องการสูงสุดของชุมชนที่มีชีวิตในชุมชนอย่างมีความสุข การวิจัยมีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพสุขภาวะชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงขององค์การบริหารส่วนตำบลศรีสองรัก จังหวัดเลย 2) เพื่อค้นหาแนวทางพัฒนาสุขภาวะชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 3) เพื่อเสนอโครงการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และ 4) เพื่อสร้างตัวชี้วัดสุขภาวะชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยเน้นกระบวนการที่มีส่วนร่วมของชุมชน กลุ่มเป้าหมายคือผู้นำชุมชนและตัวแทนชุมชน 11 ชุมชน จำนวน 120 คน ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลศรีสองรักจำนวน 132 คน รวบรวมข้อมูลแบบหลากหลายวิธีโดยการวิเคราะห์เอกสาร การสังเกต การสนทนากลุ่ม การสัมภาษณ์ การประชุมเชิงปฏิบัติการ และการจัดเวทีคืนข้อมูลให้กับชุมชน เครื่องมือคือ ประเด็นการสนทนากลุ่ม ประเด็นการสัมภาษณ์และประเด็นการประชุมเชิงปฏิบัติการ การวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยสรุปได้ดังต่อไปนี้ 1. สภาพสุขภาวะชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นสภาพความสุขที่อยู่ในวิถีชีวิตทีมีการพึ่งตนเอง พึ่งธรรมชาติและพึ่งพาซึ่งกันและกันในแนวคิดการดำเนินชีวิตทางสายกลาง ความไม่ประมาท มีภูมิคุ้มกัน ขยันและอดทน ความสุขในระดับบุคคลที่มีสุขภาพดีทั้งร่างกายและจิตใจ มีงานด้านเกษตรกรรมและการรับจ้าง ระดับครัวเรือนการมีความสัมพันธ์ทีดีในครอบครัว มีแรงงานด้านเกษตร มีที่ดินและระดับชุมชนที่มีการช่วยเหลือและเข้าใจกัน มีการเอาแรง อยู่ร่วมกันฉันท์พี่น้องและด้านวัฒนธรรมและประเพณี การมีหลักธรรมและกิจกรรมทางศาสนาและประเพณีทำให้เกิดความสามัคคีและการมีส่วนร่วม มีความเสมอภาคและเป็นธรรมในการใช้ทรัพยากร มีผู้นำที่เสียสละและชุมชนมีความสงบและปลอดภัย 2. แนวทางพัฒนาสุขภาวะชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวทางที่ชุมชนกำหนดขึ้นในรูปกิจกรรมกลุ่มชุมชน เช่น กลุ่มออมทรัพย์การผลิต กองทุนหมู่บ้าน กลุ่มฌาปนกิจ และกลุ่มอาชีพต่างๆ ซึ่งเมื่อเกิดกลุ่มก็มีการออมและสวัสดิการชุมชนที่สามารถยืมเงินจากกลุ่มต่างๆตามที่ต้องการเป็นภูมิคุ้มกัน ตลอดจนแนวทางอนุรักษ์ทุนชุมชนคือ ทุนทรัพยากรธรรมชาติ ทุนทางสังคม ทุนภูมิปัญญาและทุนวัฒนธรรมประเพณีและการสร้างกฎเกณฑ์ในชุมชนเพื่อความสงบและความเป็นระเบียบของชุมชน 3. โครงการเสริมสร้างสุขภาวะชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่ชุมชนร่วมกันกำหนดคือ โครงการสัจจะออมทรัพย์ โครงการทำบัญชีครัวเรือน โครงการผักสวนครัวรั้วสุขภาพ โครงการผักปลอดสารพิษ และโครงการลด ละ เลิกอบายมุขเพื่อให้การดำเนินชีวิตในชุมชนมีวิถีชีวิตบนหลักความพอเพียง นอกจากนี้ผลวิจัยยังสะท้อนผู้หญิงในชุมชนมีบทบาทสำคัญในการผลักดันเชิงรุกโครงการต่างๆให้ดำเนินการอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ 4. การสร้างตัวชี้วัดสุขภาวะชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง พบว่า ตัวชี้วัดด้านเศรษฐกิจ คือ การมีงานทำและมีรายได้ มีแหล่งอาหารธรรมชาติและการมีสวัสดิการชุมชน ด้านสังคม การมีครอบครัวอบอุ่น มีสมาชิกอยู่พร้อมหน้า มีการเอาแรงกัน ด้านจิตใจ มีความสัมพันธ์กันดี มีการสื่อสารกันดีและความภาคภูมิใจในชุมชน ด้านวัฒนธรรมประเพณี มีการมีส่วนร่วมกิจกรรมศาสนาและประเพณี ด้านสุขภาพ มีสุขภาพแข็งแรงทั้งร่างกายและจิตใจ มีความรู้เรื่องการป้องกันและรักษาสุขภาพ โดยใช้ภูมิปัญญาและการรักษาด้วยการแพทย์สมัยใหม่และมีการออกกำลังกาย ด้านสิ่งแวดล้อม มีสิ่งแวดล้อมที่ร่มรื่น สะอาด มีทรัพยากรสมบูรณ์และปราศจากมลพิษ คำสำคัญ : สุขภาวะชุมชน ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ตัวชี้วัดสุขภาวะชุมชน และการมีส่วนร่วม ของชุมชน