การพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการผลิตและการสร้างรายได้ในกระบวนการปลูกมะนาวในถังครบวงจร

บทคัดย่อ

การพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการผลิตและการสร้างรายได้ในกระบวนการปลูกมะนาวในถังครบวงจร ณ สถาบันวิจัยเทคโนโลยีเกษตร จังหวัดลำปาง กำหนดปัจจัยศึกษา 3 ด้าน ได้แก่ ถ่ายทอดเทคโนโลยีการจัดการเพื่อพัฒนาทักษะความรู้ กลุ่มธาตุอาหารพืช และศึกษาการจัดการสร้างรายได้เสริมจากการผลิต พบว่า ต้นมะนาวที่มีกรรมวิธีการควบคุมให้มีการออกดอกนอกฤดูและควบคุมให้มีการออกดอกทั้งในและนอกฤดูมีแนวโน้มทิศทางการเจริญทางด้านความสูงและความกว้างทรงพุ่มเพิ่มขึ้นไปในทิศเดียวกันมากกว่ามะนาวที่ไม่ให้มีผลผลิต แต่อัตราการเจริญเติบโตทางด้านขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางลำต้นพบว่า มะนาวที่ไม่ให้มีผลผลิตมีแนวโน้มทิศทางการเจริญเพิ่มขึ้นมากกว่ามะนาวที่มีการควบคุมให้มีการออกดอกนอกฤดูและควบคุมให้มีการออกดอกทั้งในและนอกฤดู ธาตุอาหารพืชภายในดินและความเป็นกรดเป็นด่างของดินไม่แตกต่างกัน เช่นเดียวกับปริมาณธาตุอาหารในใบ ทุกกรรมวิธีมีค่าไนโตรเจนและฟอสฟอรัสในใบไม่แตกต่างกัน หลังปลูก 1 ปีพบว่า ปริมาณธาตุไนโตรเจนและฟอสฟอรัสในดินมีอยู่ในระดับสูง แต่ในใบพืชพบว่ามีการสะสมค่อนข้างต่ำ ผลของการจัดการต่อประสิทธิภาพและผลตอบแทนการผลิตมะนาวพันธุ์ตาฮิติในวงบ่อซีเมนต์โดยศึกษากับต้นมะนาวพันธุ์ตาฮิติในช่วงอายุ 6 – 18 เดือน หลังปลูกในวงบ่อซีเมนต์ขนาดความจุ 100 ลิตร ในพื้นที่ทดลองของสถาบันวิจัยเทคโนโลยีเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Complete Randomized Design : CRD) มี 5 ซ้ำ กำหนดกรรมวิธีการจัดการผลิต 4 กรรมวิธี คือกรรมวิธีที่ 1. ควบคุมต้นมะนาวให้ออกดอกติดผลทั้งในและนอกฤดู กรรมวิธีที่ 2.ควบคุมค้นมะนาวให้ออกดอกติดผลเฉพาะนอกฤดู กรรมวิธีที่ 3 ควบคุมต้นมะนาวให้ออกดอกติดผลทั้งในและนอกฤดูพร้อมมีการขยายพันธุ์พืชเสริม และกรรมวิธีที่ 4 ควบคุมต้นมะนาวให้ออกดอกติดผลนอกฤดูพร้อมมีการขยายพันธุ์พืชเสริม บันทึกผลผลิตมะนาวต่อเนื่องทุกเดือน (สิงหาคม 2554 – กรกฎาคม 2555) พบว่าต้นมะนาวพันธุ์ตาฮิติมีการเจริญและพัฒนาทางกิ่งใบไปในทิศทางเดียวกันมีอัตราการเจริญทางด้านเส้นผ่าศูนย์กลางลำต้นเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง มีการแตกยอดใหม่รวมไม่แตกต่างกันอยู่ในช่วง 131.40 – 251.60 ยอด ส่วนด้านผลผลิตกรรมวิธีที่ 1 มีจำนวนผลเฉลี่ยมากที่สุดคือ 142.20 ผลต่อต้น ในด้านการผลิตทุกกรรมวิธีมีต้นทุนเฉลี่ยในช่วง 436 – 466 บาทต่อต้น การจัดการผลิตมะนาวในกรรมวิธีที่ 4 ควบคุมต้นมะนาวให้ออกดอกติดผลนอกฤดูพร้อมมีการขยายพันธุ์พืชเสริมให้ผลตอบแทนรายได้จากการผลิตรวมมากที่สุด

คำสำคัญ