การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ส้มสีทองน่านเพื่อการอนุรักษ์และขยายพันธุ์

บทคัดย่อ

ส้มสีทองน่านเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของจังหวัดน่านแต่ประสบปัญหาการบริหารและการจัดการแปลงของสวนส้ม ส่งผลต่อปริมาณและคุณภาพของผลผลิตส้ม มีโรคและแมลงระบาดภายในแปลงส้มสีทอง ซึ่งวัตถุประสงค์ของงานวิจัยเพื่อจัดตั้งแหล่งเรียนรู้เพื่อรวบรวมข้อมูล องค์ความรู้ในด้านต่างๆ ของส้มสีทองน่าน และนำไปสู่การพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร เป็นศูนย์เรียนรู้ด้าน การอนุรักษ์พันธุ์ การขยายพันธุ์ส้มสีทอง รวมทั้งการถ่ายทอดเทคโนโลยี ผลจากการศึกษาโดยทำการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างเกษตรผู้ปลูกส้มสีทองน่าน จำนวน 10 ราย พบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่มีพื้นที่ปลูกส้มสีทองเฉลี่ยรายละ ประมาณ 5 - 8 ไร่ อายุของต้นส้มสีทองมีอายุตั้งแต่ 2 ปีขึ้นไปโดยอายุต้นส้มสีทองที่มีอายุมากที่สุด ประมาณ 15 ปี เกษตรกรจะใช้ระยะปลูก 3X3 เมตร หรือ 4X4 เมตร ขึ้นอยู่กับ ความลาดชั้นของพื้นที่ปลูก ผลผลิตของส้มสีทองเฉลี่ย 3,500 กิโลกรัม ต่อไร่ โดยเกษตรกรจะใส่ปุ๋ยเคมี สูตร 15-15-15 จำนวน 2 ครั้ง อัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยคอก อัตรา 1,500 กิโลกรัมต่อไร่ ตัดแต่งกิ่งหลังจากเก็บผลผลิตแล้วเสร็จโดยตัดแต่งกิ่งหัก กิ่งกระโดง เพื่อให้ทรงต้นโปร่ง ลดการเกิดโรคและแมลงในต้นส้มสีทอง การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ส้มสีทองน่าน ตั้งอยู่ในพื้นที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านา น่าน โดยออกแบบแบ่งพื้นที่เป็น 3 แปลง คือ แปลงที่ 1 เป็นแปลงปลูกส้มสีทองต้นดั้งเดิมของมหาวิทยาลัย พัฒนาเป็นการเรียนรู้ส้มสีทองที่มีอายุมากกว่า 4 ปีหรือให้ผลผลิตแล้ว แปลงที่ 2 เป็นแปลงที่ขยายแปลงปลูกส้มสีทองน่าน ซึ่งมีอายุ 2 ปี พัฒนาเป็นการเรียนรู้ส้มสีทองการปลูกส้มสีทองน่าน และแปลงที่ 3 แปลงรวบรวมพันธุ์ส้มสีทองเพื่อคัดเลือกลักษณะต้นส้มที่ดี และขยายพันธุ์เพื่อเพิ่มพื้นที่ปลูกส้มสีทองในจังหวัดน่าน และการปรับปรุงอาคารให้เป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ เป็นแหล่งเผยแพร่ข้อมูลองค์ความรู้เรื่องการจัดการสวนส้มสีทองให้แก่ นักเรียนนักศึกษา และผู้ที่สนใจได้ในอนาคตคำสำคัญ แหล่งเรียนรู้ การอนุรักษ์ การขยายพันธุ์

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ