การศึกษาเส้นทางการอพยพของนกชายเลนด้วยวิธีการติดเครื่องหมายธงสีในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การศึกษาเส้นทางการอพยพย้ายถิ่นของนกชายเลนมีความสำคัญต่อการฝ้าระวังและป้องกันการระบาด ของเชื้อไข้หวัดนกในนกธรรมชาติ วิธีการที่เป็นที่นิยมและเหมาะสมสำหรับการติดตามศึกษาระยะยาวคือการทำ เครื่องหมายธงสี (Leg flag)วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้คือ เพื่อศึกษาเส้นทางการอพยพของนกชายเลนด้วย วิธีการติดเครื่องหมายธงสี ผลการศึกษาพบว่านกชายเลนที่ทำเครื่องหมายธงสีรวมจำนวนทั้งหมดมากกว่าหนึ่ง หมื่นตัวในช่วงเวลาระหว่างเดือนตุลาคม 2547 ถึง เตือนธันวาคม 2553 สามารถติดตามการอพยพได้ 17 ชนิด รวมทั้งหมด 170 ตัว คิดเป็นร้อยละ 1.7 โดยแบ่งเป็นรายงานการพบนกที่ติดธงสีจากประทศไทยอพยพไปยัง ต่างประเทศ จำนวน 6 ประเทศ ได้แก่ ประเทศออสเตรเลีย จีน อินโดนีเซีย เกาหลี มาเลเซีย และสิงคโปร์ จำนวน 12 ชนิด ทั้งหมด 110 ตัว และในประเทศไทยยังพบนกอพยพที่ติดธงสีจากต่างประเทศจำนวน 9 ประเทศ ได้แก่ ประเทศออสเตรเลีย จีน ฮ่องกง อินโดนีเซีย ญี่ปุ่น มาเลเซีย รัสเซีย สิงคโปร์ และไต้หวัน จำนวน 13 ชนิด ทั้งหมด 60 ตัว การศึกษานกอพยพด้วยวิธีการทำเครื่องหมายธงสีในประเทศไทยช่วยเพิ่มพูนองค์ความรู้ เรื่องเส้นทางการอพยพและกลุ่มประชากรของนกชายเลนในระดับภูมิภาคให้มากขึ้น การตักจับนกด้วยวิธีการใช้ ท่อส่งตาข่าย (cannon net) เป็นวิธีการจับที่มีประสิทธิภาพมากทำให้ได้จำนวนนกที่จับเพื่อติดเครื่องหมายธงสี เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วกว่าการใช้ตาข่ายดักจับ (mist-net) นกหัวโตทรายเล็ก (Charadrius mongolus) และนก หัวโตทรายใหญ่ (C.eschenouti) มีเส้นทางการบินอพยพย้ายถิ่นผ่านแผ่นดินใหญ่ การใช้เทคโนโลยีการ ติดตามเส้นทางการอพยพที่เหมาะสมจึงจะทำให้ได้ข้อมูลการอพยพที่ดีขึ้นต่อไป

คำสำคัญ